{"book":"adl0986","page":728,"text":"صفحه ( ٤٨ ) سال اول - مجله کابل شماره ( ۱۱ )\n\nهای روزگاران قدیم بامیان بحساب میروند ، زوار معروف چین خوشبختانه\nتمام این مناظر حیرت انگیز را سیزده قرن پیشتر بهمان جلوه و رونقی که داشت\nتماشا کرده است . آری بامیان اعجوبه بلاد است و نمی توان آن را يك شهر\nجغرافیائی کلامی دانست ، معبر بامیان در یکرشته کوهای که بارتفاع ٢٥٩٠ متر است\nمنزلگاه غنی ترین قوافل عمده تجارتی و مرکز کاروانهای ممالک تاتار و تور کستان\nو هندوستان بود . خوب است اینقصه ها را گزاشته و در جای مناسبی از ان سخن\nگوئیم ؛ درینجا بطور اختصار باید دانست :\nولایت غور در عهد دولت هیاطله کما فی السابق رو بعروج میرفته ؛ وبرخلاف\nسایر حصص مملکت که بزعم بعض مورخین دوچار خرابی ها شده بودند ؛\nاز هر گونه اختلالی محفوظ و مسلم ماند . در قرن ششم تور کان و ساسانیان\nفارس بصفحات شمال وغرب افغانستان دستی دراز کردند ، اما ولایت غور\nدر تحت تسلط هیچ قدرتی نرفته و مستقلانه زیست مینمود ، رونق ومدنیت\nغور با استقلال داخلی آن تا زمان ظهور وشيوع اسلام امتداد داشت ،\nبعد ازان داخل سرنوشت جدیدی گردید که آن سرنوشت شامل تمام\nقطعات افغانستان بود .\nدرطول ایندوره های که شمردیم بعد از مذهب بت پرستی قدیم ؛ دیانت\nغور عبارت از زرتشتی ومتعاقباً بودائیت بود که تاظهور اسلام طول کشید ،\nهكذا زبان آریائی قدیم ولایت در مرور دهور و نفوذ السنه یونان\nو هند ؛ متروك گرديده و باالتدريج جای خود را بعلاوه لهجه های محلی\nبزبان پختو گزاشت ، ومهاجرت های دوباره داخله از پختانه های گندها را\nو پاحتیا در صفحات غور ، برعمومیت این زبان افزود ؛ بقول بيلو مهاجرت\nثانویه پختانه ها از ولایت گندها را بجانب وادی های غور در همان قرن","chars":1438,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00728.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/728","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/728","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}