{"book":"adl0986","page":720,"text":"صفحه ( ٤٠ ) سال اول ـ مجله کابل شماره ( ۱۱ )\nوعده دیگری فلاسفه روحانی Spiritualistes یا Socnato سقراط فیلسوف شهیر یونان قدیم و Platon افلاطون و سایر تلامیذ و پیروان اوست که بوجود واجب الوجود صانع كل اشيا نفس روحانیه و خلود آن و ماده مکونه برای جسم معتقد گشته ، در هدایت خلق بشاهراه سعادت و تهذیب اخلاق که غاية آفرینش انسان است میکوشیدند . در صدد اشاعه حق و بطلان باطل برخاسته از پیشرفت Mateirialisme ماده پرستی و Naturalistes وطبیعیین جلوگیری نمودند ) که از چندی به اینطرف عقائد وارا برصلاحشان در زاویه های نسیان وفراموشی افتاده ، بل مورد استهزا وتمسخر مخالفين (مادیین) گردیده بود.\nتا آنکه در اواخر قرن هفده Descartes (۱) دیکارد نام یکی از فلاسفه فرانسه برخلاف سائر مسالك فلسفی خروج نموده . مجدداً بهمان نظریات خدا پرستانه سقراط وافلاطون تاسی جست ، با منطق قوی ریاضی اکتشاف خویش که مخالف منطق قیاسی ارسطوی یونانی بوده به منطق ( دیکارد شهرت دارد ) به تردید عقائد و آراء مخالفین برخاسته و با ثبات ادعای خویش یا احیای همان عقاید متالهین شدیداً اقامه نمود . حس و وجدانرا مشارا الیه مذکور به تنهایی از ادراك عوالم ماوراء طبیعت و ارواح عاجز وقاصر دانسته ، عقل را بهترین وسیله و واسطه اكتساب معرفت وادراك اسرار غامضه ماوراء طبيعت ادعا می نماید ماده وروح هريك را اشياء و هستیهای مستقلی دانسته بخلود روح ، از رهگذر\n\n( ۱ ) از معاریف فلاسفه عقلیین دنیا بوده ، از اهالی هالند است که دران وقت جزء فرانسه شمرده میشد، تولدش بسال ١٥٩٦ م . در شهر LaHey لاهی اتفاق افتاده و در ماه فروری سال ١٦٥٠ م . در استا کهالم از جهان در گذشت . جسدش بعد از فوت به پاریس نقل داده شده در آنجا دفن گردید .","chars":1471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00720.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/720","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/720","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}