{"book":"adl0986","page":680,"text":"صفحه ( ٢ )\nسال اول ـ مجله کابل\nشماره ( ١١ )\n\nبزرگ و پر اسرار خدائی تسلیم و اعتراف می نماید .\nوقتا که انسان از روی انصاف و تعقل محدودیت و عجز امور عقلانی خویش را\nقناعت حاصل نمود ؛ میتواند بکمال صداقت و فروتنی بمقام بلند تدین و پرستش\nتقدیس و تسلیم نماید که دین محبوب فطری ماست .\nمسئله عقیده بدیانت و حس شریف پرستش از ان کیفیات بزرگ و قدیمیست\nکه وجود آنرا با پیدایش نوع بشر میتوان توان ادعا نمود ! چه تاریخ ادوار\nحیات امم هيچيك قوم و دسته را از طبقات بشریت عاری از وجود این حس\nشریف نشان داده نمیتواند ! ولی تنها اینقدر بوده است که طرق این تجسس\nو اصول این پرستش در طبقات بشری مختلف و متباین بوده و هر قوم در اثر تحريك\nو آرزوی همان احساس مقدس فطری بمقصد حصول وصال محبوب و مطلوب\nروحی خویش بقدر عقول و مفکوره شان در راه های مختلفی پویان گردیده\nو متوسل بيك چيزی شده و آنرا نقش قدم محبوب حقیقی دانسته سرنیاز و\nعبودیت مقابل آن منکسر ساخته اند .\nمثلاً : قومی اجرام فلکی و برخی عوامل زمین و بعضی قوت و جبروت و\nدسته بت ها و هياکل مصنوعی و غیره را پرستیده اند . بقول شاعر شرقی :\nگه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد ، مطلوب توئی کعبه و بت خانه بهانه .\nهرگاه ما در طبقات وحشيه و جاهل يا صنوف ممتازه وعاقل انسان ها نظر میکنیم\nمی بینیم یکی با وجود فقدان عقل و دليل تراشی و دیگری با وجود خورده بینی\nو منطق عقلی هردو بيك اراده غیبی و احساس غیر اختیاری بطرف دین و پرستش\nپویان بوده اند : طبقه اول بدون تفکر و تعقل وصنف ثانی از خسته گی وضعف\nعقل و مفکوره بآستانه مقدس دین سرعجز وانكسار سوده وهردو بلا اختيار جبهه\nعبودیت و تسلیم درین مقام مقدس سوده اند البته معترف میشویم که این کیفیت","chars":1452,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00680.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/680","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/680","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}