{"book":"adl0986","page":658,"text":"صفحه ( ٤٨ ) سال اول ـ مجلهٔ کابل شمارهٔ ( ١٠ )\n\nجاداد . در نتیجه این نفوذ جدید اولاً ولایت کندها را و متعاقباً ولایت باختر (بلخ) عمده ترین مراکز بودائیت در افغانستان بشمار رفت ، و حتی یونانیان حکمدار خود بقبول این مذهب تن دادند . بعد از انکه در قرن اول میلادی یونانیان کندها را سقوط کردند ، و از سال ٥٠ مسیحی دولت کوشانی افغانستان بر قرار گردید ، گندها را رونق تازه ئی بخود کسب نمود و کابل مقر سلطنت کدفزس دویم کوشانی گردید . دولت کوشانی هر چند زودتر از صفحات هندوستان غربی بر افتاد (بعد از قرن ٣ مسیحی) معهذا نفوذ آنها در ولایت گندها را تا قرن پنجم میلادی طول کشید ، و مسکوکات تقریباً آخرین پادشاه کوشانی کابل بدست است . دورهٔ کوشانی ها در افغانستان و مخصوصاً در گندها را از بهترین ادوار تاریخی افغانستان بشمار میرود ، چونکه این پیروان جدی دین بودا در تکمیل صنایع نفیسه بسی کوشیدند ، و مکاتب مجسمه سازی دایر نمودند معابد جمیل و با رونقی ساختند ، آری در دورهٔ اینها بود که صنعت یونان و بودار و بکمال میرفت\nدر قرن پنجم مسیحی (٤٣٠) استقرار دولت هیاطله افغانستان ، تشکیلات دولت کوشانی را در کندها را برهم زد ، و اقتدار این دولت جدید در تمام افغانستان تا قرن ششم مسیحی ( ٥٦٥ ) طول کشید . هر چند بعض مورخین محقق اوروپا دولت هیطل را يك حکومت مخربه و بربری شمرده و آنها را برای تشبیه به هونهای وحشی ( هونهای سفید ) خوانده اند ، معهذا با ایتی فهمید حفریات علمی عصر حاضر در علاقه های جلال آباد و کوهدامن ، و بدست آمدن آثار گران بهای صنعتی یونان و بودا این قضیه را ثابت نموده که هیطل ها در ولایت گندها را به تماماً اجرای تخریبات نکرده اند .\nبعد از سقوط دولت هیطل در افغانستان ، گندها را دارای تشکیلات مختلفهٔ","chars":1498,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00658.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/658","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/658","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}