{"book":"adl0986","page":551,"text":"صفحۀ (۱۷) سال اول ـ مجلۀ کابل شمارۀ (۹)\n\nاستعمال مینمودند و قلم الطومار و قلم الحرم که مخصوص بکتابت و مراسلات خانوادۀ سلطنتی بوده است و چون دورۀ عروج و اعتلای خطوط در عهد عباسی‌ها و انتشار علوم و عرفان بحد اعلی و پایۀ وسیع بوده است و علی الخصوص این تاج افتخار را مامون بسر گذاشته است ازان رو عهد و دربار او یکی از با رونق ترین و علمی ترین دربارهای آسیا بوده است و درین عهد است که نویسند گان مجود بمیل و شوق آمده برای شیوۀ مرسومه تجویدی وضع نموده باب انشاآت جدیدتری بر ابواب قبل گشودند مثل انشای مرصع و انشای نسخ و انشای ریاسی منسوب بذو ریاستین وزیر فضل بن سهل و انشای رقاع و غبار الحلبه که تمام آنها دایر و متداول حوزه های علمی و غیر علمی بوده تمام نوشته جات از قبیل مراسلات و مکاتبات و دفاتر و دواوین و غیره منشات بآن‌ها صورت میگرفته است و این ها همه زادۀ خط کوفی بوده و خط نسخ در بین عوام مستعمل بوده است تا اینکه ابن مقله ظهور نمود و بر چهرۀ نازنین خط حسن و زیباییهای زیاده علاوه نمود و کتابت مصاحف را نمود یعنی نخستین کسیست که قرآن کریم را در قرن سوم هجری بخط نسخ مرقوم نموده و بنای دفتر و دیوان را بران مستحکم و استوار داشت و بعد ازان علی بن هلال و باز یاقوت بن عبدالله رومی اختراعات تازه و زیادی نموده و در عین حال صورت بهتری اختیار کرده اند و بطول ایام خط نسخ فروع بسیاری پیدا کرد گویا خط معمول و متداول در عربی کوفی و نسخی گردید . و ازین بعد یعنی بعد از قرن شش تا قرن هفت هجری فروع ذیل بر روی کار آمد ثلث ، نسخ ، ریحان ، محقق ، تعلیق و رقاع و بعد فروعات دیگری تولید شده است یعنی خط دیوانی دشتقی فارسی و غیرۀ آنها .","chars":1422,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00551.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/551","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/551","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}