{"book":"adl0986","page":511,"text":"صفحۀ ( ٤٥ ) سال اول ـ مجلۀ کابل شمارۀ ( ٨ )\n\nدر ولایات افغانستان بتفاوت زمان بعمل آمد ، لهذا بعلاوۀ اختلافات ملوك الطوایفی ماقبل الاسلام ، مغایرت های مذهبی نیز بوجود رسیده ، و از جنبه سیاسی مملکت را تا قرن یازده مسیحی در حالت آشفته و پراکنده ئی نگهداشت ، میتوان گفت از قرن شش میلادی ( تسلط تورکها و فارسی ها ) تا قرن یازده ( تاسیس دولت غزنوی ) افغانستان بکلی از نعمت وحدت سیاسیه محروم بوده، و ولایات مملکت به خود سری و استقلال های داخلی در تحت اوامر رؤسای مستقل ملی مشغول و معتاد گردیدند . معهذا هنگام احتیاج ، روابط ملیه بین بعض حکمدارهای مستقلۀ افغانستان غالباً موجود و برقرار بود ، و این مطلب از هجوم اعراب بولایت سیستان و اراکوسیا روشن میشود ، سوقیات عسکری و محارباتی که کابلشاهان ، در مقابل اردوی عرب و حجاج ثقفی ، برای دفاع از حقوق حکمرانهای سیستان و اراکوسیا ، بروز داده اند ، از قبیل همان روابط ملیه است که در بالا گفتیم .\nعلی ای حال اراکوسیا در دورۀ قبل الاسلام یکی از ولایات متمدنۀ افغانستان بشمار میرفت . در مرور آن اعصار السنۀ آریائی قدیم اراکوسیا در اثر تسلط یونان و هند از هم رفت ، و زبان زابلی که شعبۀ ازان بود ، زبان اراکوسیا گردید ، زبان زابلی مثل السنۀ سکزی و هروی یکی از لهجه های آریائی افغانستان بوده و تفاوت کوچکی باهم داشتند ، و این زبان تا اوایل دورۀ اسلام در اراکوسیا مروج بود ، و بعد ها در اثر رسوخ عربیت متروك گردید . و زبان پشتو که زبان کوهساران اراکوسیا بود در جلگه های آن داخل گردیده ، و ازینجا در تمام ولایات سیستان شرقی و آریانه بسط یافت و تا امروز زبان ملی آنسرزمین است و بر عمومیت زبان پشتو مهاجرتهای داخلی طوایف افغان در صفحات اراکوسیا و سیستان و آریانه و حصص شمالی بلوچستان بسی افزود .","chars":1520,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00511.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/511","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/511","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}