{"book":"adl0986","page":388,"text":"صفحه (٦٤)\nسال اول - مجله کابل\nشماره (٦)\n\nنصر بن احمد چهار ال پایه تخت اصلی خودش را گذاشته و در شهر هرات توطن اختیار کرد تا عاقبت بخارائیان در باری شعر و موزیک را بهم آمیخته و در اثر تهیجات خمار اورصنعت کار مشهور رودکی شاه را مانند ماهی بآسمان بخارا کشیدند. به اهمیت و مدنیت آریانه در دوره سلاطین غزنوی بسی بیفزود و سمت پایه تختی دویم افغانستان را کسب نمود ، مرکز اداره ولایات مرو و خراسان و عراق نیز آریانه گردید. این اهمیت در دوره سلاجقه نیز باقی و پایدار بود ، اما در دوره سلاطین غور چنانیکه قبلا اشاره کردیم آریانه از معمورترین ولایات افغانستان بشمار رفت و این معموریت تا دوره کوتاه استیلای خوارزم شاه طول کشید. ورود چنگیزیان ولایت آریانه را واژگون نمود و بعدها سلطه مغولهای فارس در آن پهن شد تا اینکه خانواده سوری کرت از نوبه آبادی آن همت گماشتند و یکبار دیگر آریانه را در زمره ممالك آباد افغانستان قرار دادند. ظهور تیمور اگرچه اسباب خرابی شهرهای مشهور آریانه را فراهم نمود ولی احفاد او توانستند نسبت باین ولایت خدمتی بسزا ایفا نمایند.\nاستیلای مکرره از بك ها و تسلط صفویهـا و محاربات باهمی آنها ولایت آریانه را رو بسقوط و انحطاط کشانید. هکذا تجاوزات صفويها ومدافعات ابدالیان افغانستان و چپاول نادر شاه ترکان و محاربات تعرض کارانه قجرهـا ودفاع سدوزائیها این انحطاط و سقوط آریانه را به آخرین درجه رسانید. معهذا همیشه آریانه و هرات از معظه ترین ولایات وبلاد وطن افغانستان بشمار رفته است.\nاما اختلاط اقوام خارجی از قبیل عرب ومغول کمتر در آریانه بعمل رسیده بحدیکه از نژادهای مذکور اثری نمانده و آنچه بوده در اهالى وطنی تحلیل و تمثل","chars":1430,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00388.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/388","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/388","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}