{"book":"adl0986","page":385,"text":"صفحه ( ٦١ ) سال اول ـ مجله کابل شماره ( ٦ )\n\nمستعمل ساختند . در حدود هفت قرن قبل الميلاد كه باكتريا در شمال آريا\nدارای تشکیل سلطنتی بوده وزر تشت مشهور احكام اوستارا وسيله ارتقای\nمعنویه ملت قرار داد و لایت آريانه بالطبع تحت الشعاع باختر واقع گردید\nو مذهب زرتشتی در آريانه جانشين مذهب قدیم آريائي ( قوای طبیعت پرستی )\nشده معابد زرتشتی در آريانه تعدد پیدا کرد و از انجمله معابدی که در جوار شهر\nهرات بالای قلل کوها بنا شده بود تا قرون وسطی پایدار و مورخین از آنها\nذکری میکنند .\nبعد از سقوط باختر و استیلای دولت هخامنیشان فارس ( قرن شش تا چار\nقبل الميلاد ) و لايت آريانه جزء ممالك فارس گردیده و چنانیکه هیرو دو تس\nذکر کرده با ممالك سغديانا ، خوارزم ، پارت در رديف يك ساتراپی\n( نائب الحكومه کی ) قرار گرفت ، بطوریکه تاریخ باختر میفهماند ازین تسلط\nخارجی مدنیتی عاید بآریانه نگردید . در اواخر قرن چار قبل المسيح سکندر یونانی\nخاندان هخامنشی را برانداخت و خودش بالذات وارد آريانه گردیده و شهر\nهرات را تعمیر يا توسيع نمود . بعد از فوت اسكندر و استقرار دولت باختر\nولايت آريانه مثل تمام حصص افغانستان مربوط به بلخ شد يونانيان بلخ تا هیررود\nحکومت مینمودند و ازان جمله است یوتمی دیمس شهنشاه ( ٢٢٠ ق . م ) باختر\nکه مسكوكات او در موزه کابل موجود است . مدنیت باختری یونان در آريانه\nنفوذ نموده واسباب ترقی آن گردید ، ولی رقابت و محاربات يونانيان باختر و دولت\nپارت ها در فارس همیشه بضرر آريانه خاتمه مییافت مخصوصاً در جنگهای\nکه یو کری دی تس شهنشاه ( ١٦٥ - ١٣٥ ق . م ) باختر ( آن شهنشاهی که\nتا ماورای سند بهزارها شهر حكمفرما بوده ) بادولت پارت ها بر پانمود ، آريانه","chars":1444,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00385.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/385","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/385","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}