{"book":"adl0986","page":383,"text":"صفحهٔ (٥٩) سال اول - مجله کابل شماره (٦)\n\nبا آوردن امثلهٔ مقوله خویش را تائید کند ازان روچند عدد اسمای پشتو (افغانی) و فارسی را که تحریف و تبدیل یافته همدیگرند باستقرار تذکر میدهد : - پلار (پشتو) پدر (فارسی) لور (پ) دختر (ف) سول (پ) سوختن (ف) مور (پ) مادر (ف) پلندر (پ) پدر اندر (ف) .\nاروپائیها آرین ها را بقول بارتولد در معنای (هند و اروپائی آسیائی) بدو شاخه منقسم کرده اند :-\nاول شعبهٔ هندی ، دوم شعبهٔ ایرانی یعنی آرینهای افغانستان و فارس (ایران حالیه) تا قسمت های شرقی شبه جزیرهٔ (اسیای صغیر) این تقسیمات از روی علائم زبانی است که يك واحدی را تشکیل میدهند . بارتولد میگوید کلمه ایران که در اول ازان بکسر همزه بود بعدها پیدا شده و مضاف الیه صیغهٔ جمع کلمهٔ آریا Airya (Airyânam) است که بمعنی مملکت آریاها میباشد ، این کلمه را برای اولین دفعه در کتاب اراتسفن قرن سوم قبل المیلاد بشکل یونانی آن یعنی Ariane مییابیم سرحد این آریانا بقرار ذیل بود در شرق هند . در شمال سلسله های هندوکوه و سلسله جبال که در غرب آن واقع است در جنوب اوقیانوس هند . سرحد غربی از دروازه خزر یعنی از معبر کوهستانی در خطی که پارت را از مدیا و کارامانیا (کرمان) را از پرسید (فارس) جدا میکند . مستر بیلو میگوید در جغرافیای قدیم فارسی ها مملکت افغانستان را آریا ورتا مینامیدند ، چنانیکه یونانی ها اورا آریا میگفتند .\nدر کتیبه های داریوش نام ایران بسکنهٔ مملکت فارس اطلاق شده ، ولی بطوریکه پروفیسرمارکورات مستشرق شهیر المان میگوید «قطعات شمال رود آمون مثل خوارزم، سغد (سمرقند، بخارا، چاچ (تاشکند) وغیره (ایران بالا)","chars":1385,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00383.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/383","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/383","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}