{"book":"adl0986","page":379,"text":"صفحه ( ٥٥ )\nسال اول - مجله کابل\nشماره ( ٦ )\nفارس نیشاپور جزو حکومت سربداران سبزوار گردید و در سال ۱۳۸۱ م = ۷۸۳ هـ درید اقتدار امیر تیمور سپرده شد در قرن هجده میلادی محاربات فارس با احمد شاه بابای ابدالی نیشاپور را سقوط کلی داد ، و در اخیر همان قرن بعلت خانه جنگیهای افغانستان نیشاپور از افغانستان مجزا و بمملکت فارس مربوط شد نیشاپور مدفن فرید الدین عطار صوفی معروف و حکیم عمر خیام لو گری است که وزیر مشهور هرات علیشیر مرقد مذکور را در حوالی شهر اعمار کرده است . شهر طوس در قرون وسطی شهرتی نداشت تولی خان پسر چنگیز او را تخریب کرد و در زمان اوغدی خان تجدید عمارات شد بعد از سقوط مغولهای فارس جزو قلمرو حکومت امیر ارغونشاه رئیس طایفه جون غریانی گردید و در سال = ۷٨٤ هـ ۱۳٨٢ م علی بیگ پسر ارغون محکوم امیر تیمور شد در سال ۱۳۸۶ م طوس بواسطه شورش اهالی خود تلفات زیادی داد و بعدها مشهد بلحاظ مذهبی ترقی کرده و اهالی طوس بدانجا شتافتند ، امام احمد و محمد غزالی و شاعر رزم سرای مشهور فردوسی در انجا مدفونند . اما شهر مشهد آهسته آهسته ترقی نمود و بعد از اشغال توركها بر کربلا و نجف توجه شیعه ها باین مقام معطوف و لہذا بسرعت دارای اهمیت مدنی و روحانی گردید . و بهمان تفصیلی که در موضوع نیشا پور گفتیم در اخیر قرن هجده مسیحی طوس و مشهد با صفحات جام و خواف و غیره از افغانستان متنزع و بفارس ضمیمه شد . در قرن ۱۹ عیسوی روسها بدهنه ذوالفقار ( سرحد حالیه افغان و فارس در رود هریرود ) حمله کردند و ناکام ماندند و فارس ها به موضع هشتادان تجاوز نمودند و در نتیجه موضع مذکور به منفعت فارس بین افغان","chars":1380,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00379.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/379","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/379","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}