{"book":"adl0986","page":376,"text":"صفحه (٥٢)\nسال اول ـ مجله کابل\nشماره (٦)\n\nاعدام میگردید: دوازده هزار نفوس داخل شهر که بعلت گرسنه گی دایمی از\nشهر برآمده و بازدوی دشمن پناهنده شدند عموماً در تحت نظارت قطعات عسکری\nجانب خراسان نفی و تبعید گردیدند .\nدر تمام این محاربات نمیقرنه اگر چه اغلب مغلوبیت قسمت فارس بود\nبا آن شهر هرات رو بخرابی و اضمحلال روان شد ، بحدیکه بارتولد از قول مسیوفریه\nمینویسد نفوس شهر هرات قبل ازین محاصره قجرها هفتاد هزار نفر بود و بعد از\nمحاصره فقط به شش یا هفت هزار نفر میرسید . در عهد دولت سدوزائی ها و\nو محمدزائی ها وزیر معروف یار محمد خان و شاه شهید و اعلیحضرت شیرعلیخان به\nترمیم جامع کبیر غیاث الدین غوری و تعیین اوقاف و تعمیر عمارات و باغها و تاسیس\nمدارس پرداختند و اعلیحضرت امیرعبدالرحمن عمارت چهارباغ را بنـانمود ؛\nمتأسفانه در دورۀ پادشاه موخرالذکر باقیات صالحات عمرانات نفیسه حوالی شهر\nبکلی معدوم شد و در سال ۱۳۰۳ هـ باصرار و الحاح انگلیزها که از لشکر کشی\nروسها بها بهرات در اندیشه بودند ، بقایای عمرانات مصلی منهدم گردید .\nاز مقامات مشهوره در نواح شهر هرات یکی گازرگاه است که بقول بارتولد\nمقر سلاطین سابق هرات بوده ، و مدفن صوفی معروف قرن یازده عیسوی\nخواجه عبدالله انصاری است . بعقیدهٔ مسیوفریه در ازمنه سابقه تمام عمارات و\nابنیه حوالی شهر جزو شهر هرات بحساب میرفت اسفزار در فاصله سه منزلی هرات\nواقع و دارای چهار شهر کوچک بود که منجمله ادرس کن و حالیه این اسم بقریه\nاطلاق میشود . محال اسفزار بی نهایت سرسبز و معمور بود ، شهر اسفزار در زمان\nتيمورلنگ در سال ۱۳۸۳ فرنگی دستخوش تاراج و قتل و غارت هولناکی گردید\nو مناری از اجساد دو هزار نفر زنده جان برپا شد . این تخریبات دویمی بود که بعد","chars":1477,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00376.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/376","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/376","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}