{"book":"adl0986","page":371,"text":"صحنه (٤٧)\nسال اول - مجله کابل\nشماره (٦)\n\nنزدیکی قلعه مور حالیا خراب است) . سرخس قدیم . بوشنگ یافوشنج (زندجان حالیه ) كوهسان . اوبه ( اوبه ) شهرك ( خراب اوفتاده ) .\nاما شهر هرات قدیمترین شهرهای اسیای وسطی است ، مورخین اسلام و یونان بنای او را باسکندر کلان نسبت میدهند و بقول بارتولد بطلیموس تحت عنوان ariametropolis و هم چنین ایزویدر خارا کسی Lsidori characeni غیر از شهرار تا کوان ( پایه تخت قدیمی بومی هرات ) ازین شهر نام میبرند . و شهرارتاکوان را گویند در محل ارگ کنونی هرات واقع بوده است . ولی شك نیست قبل از اسکندر شهری در هرات موجود بوده چه محل اولین تشکیلات جمعیتی نژاد آریا در افغانستان هرات بوده است شمس الدین سامی نیز در قاموس الاعلام میگوید اسکندر شهر هرات را نه تعمیر بلکه توسیع و تزئین کرده و آن را الکساندریا آریانه نام نهاده است .\nشهر هرات در دور های قبل الاسلام بعد از انکه شهر بخدی یا با خدی« بلخ » پایه تخت زرتشتیان و یونانیان گردید ، در اهمیت مقام دوم را احراز کرد ، در دوره اسلام نیز پایه تخت های عمدۀ مملکت افغانستان بلخ ومتعاقباً نیشاپور ومرو وبالاخره غزنى وغور و با میان بود، معهذا شهر هرات از اعظم بلاد الله محسوب وغالباً مقر شهزادهای سلطنت بشمار میرفت که از ان جمله بودند شهزاده مسعود پسر یمین الدوله محمود غزنوی وشمس الدوله ابوالفوارس طغانشاه بن الب ارسلان سلجوقی ممدوح شاعر معروف حكيم ازرقی هروی . در عهد دولت قوی شوکت شهنشاهان غور براهمیت و جمال هرات بسی افزود ، شهنشاه غیاث الدین ابوالفتح محمد بن سیف الدین سام (٥٥٨-٥٩٨ھ) جامع معروف هرات را بساخت . حمد الله قزوینی در نزهت القلوب میگوید در آن عهد هرات دارای دوازده هزار دکان آبادان و شش هزار حمام و کاروانسرا","chars":1486,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00371.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/371","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/371","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}