{"book":"adl0986","page":332,"text":"صحیفه (۸) سال اول - مجله کابل شماره (٦)\n\nطولانی برای جوانانیکه در کتب تدریس خود ها مهارت تامه داشته اند محض\nبواسطه عدم معلومات مختصر و اساسی در علوم مشاهده بی فایده و بی ثمر ثابت\nگردیده است .\n(۳) مشاهده مفید است و مشاهده دقیق مفیدتر است ؛ ولی چون دنیا از\nاشیاء متنوعه و مختلفه مملو است ، قوه مشاهده مغلوب و مطرود خواهند خواند\nاگر ما کدام طریقه یقینی و مخصوصی اتخاذ نکرده و این توده اشیاء را بيك\nاصول تناسبی در زیر انضباط مفکوره خود نگیریم . این اصول تناسبی\nچیزیست که ما آنرا « تفریق » مینامیم و دلیل انسانی آنرا کشف کرده\nمی تواند زیرا بکمال وضوح می بینیم که درین دنیا که مظهر عقل\nکل است در هر طرف وجود دارد . این «تفریق» بر اتحاد اساسی شکل و طرز که\nعقل کل بر تمام اشیاء گذاشته و منوط است . این اتحاد خودش را در ایجاد\nنقاط مشابه در اشیای بکل مختلف از یکدیگر بظهور میرساند ؛ و همین نقاط\nمشابه است که اگر معرض يك چشم با مشاهده و حساس واقع میگردد ، چشم\nمذکور را اجازه میدهد که توده اشیاء مختلفه و متعدده این دنیا را در بسته ها\nیا فرقه های بزرگ و كوچك كه انساب نامیده میشود و خود ها را طبیعتاً در زیر\nانضباط مفکوره مقایس و ممیز می آورد ، تفریق میکند . بنابرین کار اولین\nيك طلبه در هر چیزیکه می بینید اینست که باید بکمال خورده بینی و احتیاط نقاط\nمتشابه را زیر مشاهده گرفته علاوه بر ان نقاط ممیزه اختلاف را هم غور کند ؛\nزیرا نقاط اختلاف با اشتباه مثل سایه و آفتاب باهم توام و یکجا میرود ؛ و اگرچه\nخود آنها از خود شیء حقیقی تشکیل نمیدهند تا با آن يك قسم را از دیگر تفریق\nمینمایند و در عین زمان يك نوع را از نوع دیگر تباین می بخشند . تلاش تنوع","chars":1434,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00332.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/332","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/332","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}