{"book":"adl0986","page":310,"text":"صحفه ( ۵۲ ) سال اول - مجله کابل شماره ( ۵ )\n\nچنانچه در مقارن همین عصر امام مسلم ـ امام بخاری ـ حكیم ابونصر فارابی ـ\n( معلم ثانی ) وزیر ابوعلی محمد بن محمد بلعمی بلخی ـ حكیم ابوالخیر الخمار ـ\nوزیر ابو حسین السهیلی ـ شیخ الرئیس حكیم بوعلی سینا بلخی امام رازی ـ\n\nبقیه حاشیه صفحه ( ۵۲ )\n( ۳ ) آل سامان كه سامانیهای بلخ گفته میشوند ایشان در ترقی زبان فارسی و ترویج\nعلم وادب كوشیدند چنانچه نصر بن احمد سوم پاد شاه سامانی بسیار فیاض و قدردان بود\nپدر شعر فارسی استاد ابوالحسن رودکی ملك الشعرای پای تخت بفرمایش نصر بن احمد\nكلیله دمنه را نظم نمود و بقول حكیم ابوالقاسم فردوسی و دولت شاه سمرقندی چهل هزار\nدرهم صله گرفت چنانچه عنصری میگوید .\nچهل هزار درم رودکی زمهتر خویش ـ عطا گرفت زنظم كلیله در كشور ـ و نوح بن\nنصر سامانی ـ به علوم فلسفه رغبت زیاد داشت ـ ابونصر فارابی بفرمایش همین پاد شاه ترجمه\nهای كتب فلسفه یونانرا تصحیح نمود و جمیع مسائل فلسفه را یكجا در كتاب خود مدون نموده\nلقب « معلم ثانی » گرفت در عهد منصور بن نوح سامانی ـ بسیار كتب ترجمه شد و برای ترجمه\nتفسیر كبیر علامه طبری علماء و فضلای وقت را از سمرقند و فرغانه و غیره یكجا نموده سهولت\nمعانی و تفسیر قرآن را برای عجم سهل و آسان ساخت ـ امیر ابوالمنصور بن عبدالرزاق\nسامانی ـ موبدان مجوس را از سیستان ، هرات ، طوس و شاپور بهم خواسته خدائی نامه را\nترجمه نموده شاهنامه نام نهاد كه باز از روی افسانه هایش دقیقی ، فردوسی و اسدی داستانهای\nمشهوری سرائیدند نوح بن منصور سامانی برای نظم نمودن شاهنامه به شاعر دربار خود\nدقیقی بلخی امر نمود و شیخ الرئیس بوعلی سینا بفرمایش همین پادشاه جمله اصطلاحات طب را\nحل نموده لغات سدیدیه‌ را به پنج جلد نوشت .\n( ٤ ) آل وشمگیر شمس المعالی امیر قابوس بن وشمگیر كه معاصر سلطان محمود بود\nشعر خوب میگفت و خط زیبا مینوشت ـ علامه ابوریحان بیرونی نخست بدربار همین پاد شاه\nآمده آثار الباقیه را نگاشت ـ امیر علاؤالدوله قابوس بن وشمگیر شیخ الرئیس بوعلی سینا\nبفرمایش این پادشاه « حكمت علائیه » را بفارسی نوشته جمله علوم فلسفه را دران درج نمود\nوباز « كتاب الشفا » را كه يك اثربی مثال اوست در عهد همین پاد شاه در مدت هژده ماه\nتمام كرد ـ فلك المعالی امیر منوچهر بن قابوس وشمگیر ـ بشاعری شغف داشت ـ منوچهری\nشصت گله بلخی از فیض همین بارگاه ممتاز است . بقیه اش بصفحه ( ۵۳ )","chars":2033,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00310.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/310","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/310","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}