{"book":"adl0986","page":3091,"text":"( صفحه ١٦٩ )\nوقت شناسی شیوۀ تمدن است\n( سال ششم )\n\nای وقت شناس بر خیز از کسالت و تنبلی دور باش خویشتن را تکانی بده بدان این وقت تند رو باز نگردد عمر گرانبهای تست که میگذرد دقائق وقت خود را بشمار و آنها را به کار مفید صرف کن کار مفید تنها کمائی درهم و دینار نیست بلکه کار مفید آنست که چیزی آثار خیر از آدمی در جهان بماند چشم باز کن و ببین جمله جهان در کار است و بامر آفریدگار وقت فرمانبردار، (ابر و باد و مه و خورشید و فلك در كارند . تاتونانی بکف آری و بغفلت نخوری) (همه از بهر تو سر گشته و فرمان بردار . شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری) پس تو هم در عبادت خالق و خدمتگذاری و خیر خواهی به خلائق سعی و کوشش کن بیکار نباش مثلاً خدا را یاد کن لباست رفوكن يك فصل کتابی بخوان صحیفه بنویس لغاتی یا اشعاری حفظ کن نقشه بکش اقلا رخت تنت را پاك نما هيچ نباشد ورزش کن . آدم کار باش اگر روزی يك صفحه چیزی بنویسی در سال يك كتاب سيصد و شصت و پنج صحیفه نوشته کرده . اگر روزی ده لغت خارجه یاد کنی در سال زبانی را یاد گرفته . بزرگان بشر جمله از وقت استفاده کرده اند . سقراط در شصت سالگی نی زدن را یاد گرفت . ابراهام لینکلن رئیس جمهور معروف امریکا در جوانی و شبها چوب تراشه های چندی روشن کرده از حرارت آن گرم شده و بنور ضعیف آن خوانده و مینوشت و نمیگذاشت يك دقيقه بدون کار بگذرد .\n\nناپلیون همیشه در جنبش و همیشه در کار بود روزگار زندان نشینی خود را نیز بیکار بسر نبرد و اوراقی از خاطرات ایام عمار خود یادگار گذاشت . بتکرار میگویم تمدن اروپا تمدن استفاده از وقت است ثروت هنگفت توده های طلا کوههای ماشین و آلات، انبارهای بی شمارا متعه پلها و راهها و عمارتها همه نتیجه دانستن قیمت وقت است . علما ومخترعين و رهبران و پیشوایان جمله آدمهای کار بود ند وقت را مزدور خود ساخته اند و خود زبون آن نشده اند . تو نیز باید وقت را خدمتگزار خود نمائی وگرنه وقت مانند سیلی از روی تو خواهد گذشت . هر سپیده دم گوش فرا دار که چگونه موزن و آواز خروس ترا از خواب شیرین بیدار و از رسیدن وقت نماز و سائر کار یومیه خبر دار میکند .\n\nهنگام سپیده دم خروس سحری\nدانی که چرا هميكند نوحه گری\n\nیعنی كه نمودند در آئينهٔ صبح\nكز عمر شبی گذشت و تو بی خبری\n\nبهانه مگیر نبودن کار را عذر خود قرار مده چه کار دینی و دنیوی بسیار بر ذمه تست که باید همه را خود انجام دهی نخست اراده وعزم و همت سپس اسباب وتهیۀ کار لائق است از موران و زنبوران پندگیر و عبرت پذیر که چگونه در سایۀ کار نتایج بسیار میگیرند و باجثۀ كوچك فوائد بسیار می برند .\n\n١٦٩","chars":2176,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03091.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3091","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3091","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}