{"book":"adl0986","page":3080,"text":"( صفحه ۱۰۸ )\nکابل\n( شماره چهارم و پنجم )\n\nای ملت عزیز ! این است يك صفحه از اخلاق اجتماعی افغان ها که به نهایت اختصار عرض شد\nو البته میتوانید تخمین کنید که احترام با وامر ودساتير موضوعه حکومت که موافق قیاسی که بشرع\nغرای محمدی صلی الله علیه وسلم میباشد دارای چندین فوائد بست که بآن صورت میتوان از يك طرف\nجلو قبائح وسيآت را سد نمود از طرف دیگر باعث خوشنودی خدا ( ج ) و رسول الله ص و\nپادشاهیکه دیگر هیچ آریزو ئی بجز رفاه و تعالی شما ملت در دل ندارد میشوید .\n\nتهنیت جشن\nاز طبع جناب قاری عبد الله خان ملك الشعرا\n\nحیات با شرف و زندگانی پیراد\nنصیبه ایست خوش از بهر ملت آزاد\nسعادتی که جهان آرزوی او دارد\nزمانه در کف آزادیش زمام نهاد\nمدار زندگی عالم است آزادی\nمبا زحیس نفس این لطیفه شد ارشاد\nهوای عالم آزادگی هوای خوشی است\nکه مردمش همه زنده است و کشورش همه شاد\nدرین محیط هر انکس که پرورش یابد\nنه جور غیر به بند نه ذل استعباد\nدرین چمن بود از صرصر خزان ایمن\nبیمن آنکه نهادند نام سر و آزاد\nبفر دولت جاوید ملتی نازد\nکه اختیار خودش را بدست غیر نداد\nخیال ملت بیدار کی شود فاسد\nاگر چه هست جهان کار گاه کون وفساد\nخوش آ نمحیط که میرورد بدامن خویش\nگزیده مردم بیدار صاحب استعداد\nپی مصالح خود جد و جهد میورزد\nنه در امور معاشش فتور و نی بیعاد\nچگونه غول ره او شود هوا و هوس\nچو راهرو نشود منحرف ز راه رشاد\nچرا مجاری احوال کس نیکو نشود\nچوکارها همه جریان دهد بوفق مراد\nبهر کسی نرسد این لطیفه غیبی\nکه هست در خور این بخشش اهل استعداد\nاسیر غیر کجا ذوق این نعیم کجا\nکه هر کرا نرسد طبع خرم و دل شاد\nهمیشه شیون مرغ قفس همین باشد\nکه همچو من دگری در جهان اسیر مباد\nبرنگ ملت افغان غیور میباید\nکه بارها بره ننگ سر بمردی داد\nفدای همت این قوم با شرف گردم\nکه هست در کف مرد انگیش تیغ جهاد\nبزیر بار کسی دوش همتش خم نیست\nاز ان همیشه تفنگ خودش بدوش نهاد\nفلك چو دید بدیشان تفنگ بردوشش\nکمان رستمش از دست بر زمین افتاد\nبهمتش دگری زیر آسمان بلید\nزمان بچشم ندید و زمین ندارد یاد\nکدام عقده لا ینحلش به پیش آمد\nکه زود ناخن تدبیرش آن گره نکشاد\nحریف سخت دل از برق ا و بکداخت\nکه نرم میشود آهن ز کوره حداد\nچو بهر حفظ حقوق خودش زجایر خاست\nنجات داد و طن را زتنگ استعباد","chars":1912,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03080.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3080","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3080","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}