{"book":"adl0986","page":3046,"text":"( صفحه ۱۳۲ )\nکابل\n( شمارهٔ چهارم و پنجم )\n\nدمی که من بعمارتگری شوم مشغول\nملک مصالح کار آورد بـر باری\nلیکن معلوم نیست کدام عماراتی پرداخته دست او خواهد بود . گرچه از قطعهٔ تاریخی که\nسابقا گذشت اینقدر معلوم میشود که منزلی را برای دارا شکوه او بنا کرده در تذکرهٔ سفینهٔ خوشگو\nو نشتر عشق تالیف حسین قلی خان ( ۱۲۹۰ هـ ) راجع بمهندس در ضمن ترجمهٔ پسر اور یا ضی مذکور\nاست « ملا لطف الله مهندس تخلص لاهوری است که قلعهٔ ارگ دارالخلافهٔ شاهجهان آباد به تجویز\nو صوابدید او بنا یافته » . ( خوشگو ) ازین معلوم می شود که مهندس در تعمیر عمارتهای شاه جهانی\nقلعهٔ دهلی با پدر و عم خود شریک بوده . در سحر حلال نسبت بخود می نگارد :\n« مملوک هوا دار ولد احمد معمار گوهر عمر را در کارگاه و گل کاسد کرده . . . . . »\nازین فقره نیز معلوم میشود که بیشتر قسمت عمر او در کار تعمیر صرف شده .\n\n۷ - سحر حلال :\nاین رسالهٔ فارسی در علم اخلاق و در صنعت غیر منقوط است . ازین جهت مصنف در\nعوض نام خود ( لطف الله ) ولد احمد معمار نگاشته . آغاز آن این است :\nالله علا اسمه در اول کلام حمدکردگار آوردم : مالك ملك : علام واحد صمد سلام . . .\nبعد از نه صفحه حمد و نعت دو صفحه در مدح پادشاه عصر بدین عنوان نگاشته « مدح داور\nکامگار ادام الله ملکه » و نام ممدوح را بطور تعمیه در عبارت ذیل آورده :\n« اسم اکرم او حامل دو کلمه آمد کلمهٔ اول سر عدل ودل داد ودل علم وسر مراد . کلمه دوم\nسرگل و د ل سرو و در سر گل و دل سرو ده در آمده ملك علام و صمد سلام همواره سرو\nاورا محور سماء کرم و گل اورا محمود دوحهٔ ارم داراد »\nاز معمای فوق ( عالمگیر ) که لقب اورنگ زیب است استخراج میشود جای تعجب است\nکه مداح دارا شکوه از اورنگ زیب مدح میکند شاید بوسیلهٔ تقدیم این رساله اخلاقی بحضور\nاورنگ زیب میخواست مورد التفات پادشاهی گردد و ازین جهت رساله را بنام او معنون\nساخته ، لیکن معلوم نیست بآمال خود نائل گشته یا خیر .\nبعد از مدح پادشاه سه صفحه راجع بکیفیت تالیف و تاریخ آن به عنوان « مدح رساله\nو حال محرر اصلح الله حاله » نوشته که در ذیل ازان اقتباس میشود :\nمملوك هوا دار ولد احمد معمار رساله که مداد او کحل مدامع اهل حال آمد . . .\nحامل سطور معدوده کرده در درگاه سالار کامگار ادام الله ملکه آورده . . .\nمامول که در حال سعد . . . در مطالعهٔ والا در آمده معلوم مدرهٔ اکرم گردد . . .\nسرو را ، مملوك هوادار ولد احمد معمار گوهر عمر را درکارگاه وگل کاسد کرده . .\n\n٤٣٢","chars":2093,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03046.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3046","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3046","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}