{"book":"adl0986","page":3040,"text":"( صفحه ١٢٦ )\nکابل\n( شماره چهارم و پنجم )\n\nوقت آنست که در قافله از فیض بهار\nوقت آنست که واعظ چو نهد مجلس وعظ\nآب زمزم شود اکنون بمی ناب بدل\nصورت شیشه شود نسخه واعظ به بغل\n\nشاعر در آخر این قصیده نام خود و نام پدر و شغل درس و تدریس خود را تذکار میکند :\nدل دانای مرا فخر بعلم است و بفضل\nباش لطف الله احمد چه کنی فخر بعلم\nعمر در درس بسر بردی و در آخر کار\nجاهل است آنکه بنازد بحلی و بحلل\nجهل ازین علم تو بهتر که نیاید به عمل\nهیچ حاصل نشد از مدرسه جز بحث وجدل\n\nدر قصیده که در مدح دارا شکوه دارد راجع بستایش خود میگوید :\nمهندسم که کنم صورت فلك تصوير\nچنان بلند نهادم اساس قصر خرد\nچنان منیر شود شبههٔ عمارت من\nدمی که من بعمار تگری شوم مشغول\nبدهستیاری لطف شه بلند اقبال\nسپهر مرتبه دارا شکوه در یادل\nبعهد دولت تو راجه های کوهستان\nيك نگاه که کردی بسوی کوهستان\nکشم بروی زمین گر خطوط پرکاری\nکه بر سپهر زنم طعنه نکو نساری\nکه نور مهر بود نزد تو را و تاری\nملك مصالح کار آورد بـر باری\nبلند پایه ز من گشت قدر معماری\nکه همچو ابر کفش میکند گهر باری\nزفرق خویش نهاده کلاه جباری\nگرفته پست و بلندی کوه همواری\n\nدرین اشعار به بعضی از وقائع آنعصر اشارت رفته که تواریخ موجود از شرح آنها سا کتست\nاز اکثر اشعار مهندس ثابت می شود که او خیلی بنام و نشان خود علاقه داشته و پیشه خود معماری را\nپیشه بلندی میدانسته چنانچه درین قصیده میگوید :\nشها اگرچه عمارت گری است پیشه من\nکنونکه ملك دلم شد خراب عشق بتان\nو گرچه نیست ضمیرم ازین هنر عاری\nتو خود بگو که چه نسبت مرا بمعماری\n\nسبك مهندس در غزل عموماً به سبك شعرای ملادر آنعصر مانده و گاهی اثر هندیت از زبانش\nتراوش دارد و در مقاطع غالباً مضامینی مناسب به تخلص خویش پیدا میکند چنانکه مقاطع او باین\nخصیصه ممتاز است مثلاً : ـ\nمهندس گرچه آگه بود زین پیش\nفرامش کرد قانون شفا را\n* * *\nنباشد زفلك مهندس آگاه\nبا آنکه نشسته بر زمین است\n* * *\n\n٤٢٦","chars":1643,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03040.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3040","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3040","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}