{"book":"adl0986","page":303,"text":"صفحه (٤٥)\nسال اول ـ مجله کابل\nشماره (٥)\n\nباختر (١٤٥ ق . م) بادولت پارتها نمود ، تجزیه و در چند حکومتهای کوچکی منقسم گردید ومتعاقباً از هجوم پارتها وقوم تخار بکلی منقرض شد .\nاز قوم تخار بعد از یک قرن سکونت در باختر طایفۀ بنام کوشان ترقی وقسمت عمده هندوستان را مسخر نمودند ، دولت کوشانی در تائید مذهب بودائی بسی کوشید ، صنایع بودائی درین دوره باحجاری یونانی آمیخته گردید وباختر درینعهد دوباره رو بعروج وترقی رفت ورونق عهد یونانیان را از سر گرفت که ما ازین دورۀ ثانویه ودورۀ ثالثه هیاطله ها سخن بدراز نخواهیم گفت چه در قسمت تخارستان قبلاً مجملی نگاشته ایم . در قرن سوم میلادی کوشانی ها از جنوب هندوکش در جانب باختر رانده شدند ومتعاقباً طایفۀ دیگری از تخارها بنام هیاطله ها در تشکیل یک سلطنت عظیمی جای کوشانشاهان را در افغانستان وباختر گرفتند واین دولت تا نصف قرن ششم میلادی با محاربات سعی با همسایه غربی برقرار بوده وعاقبت در ٥٦٥ میلادی بدست نوشیروان عادل شهنشاه معروف آسیا مستاصل گردید . در طول اینمدت مذهب بودائی کماکان بر مملکت باختر سیادت داشت ونفوذ این مذهب تا زمان فتح عرب در بلخ وصفحات واقعه در دوطرف جریان علیای آمودریا که در قید بسته گی بلخ بودند حاکمیت میکرد ، سلطۀ ساسانیان وانوشیروانی که از طرفداران جدی مذهب زرتشتی بوده ومزدکیان فارس را قتل عام کرده بود ابداً در دیانت باختر تاثیری نه نمود ، بارتولد میگوید اقتدار ساسانیان اهمیتی درین مملکت نداشت .\nاما ظهور اسلام وعسکر کشی عرب اوضاع دینیه ومدنیه باختر را دگرگون نمود ، در عهد حضرت خلیفه ثالث رضی الله عنه اردوی عرب از راه خراسان حالیه وهرات بر باختریا مسلط شدند ، دیانت بودائی بمذهب مهذب اسلام","chars":1454,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00303.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/303","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/303","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}