{"book":"adl0986","page":3016,"text":"معمار تاج محل و لعل قلعه\nترجمه جناب قاری عبدالله خان\nملك الشعرا\n\nروضه ممتاز محل معروف به عمارت تاج از غرائب ابنیه روی زمین\nو تا امروز نظیر آن را در اقطار عالم کمتر نشان داده اند . این روضه\nدرمیان باغی فرح افزا و برکنار دریای جمنه واقع و آب دریا با مرور سه قرن\nنتوانسته اندك خللی در اساس آن برساند . این عمارت با این شگفتی که\nدارد ومایه استغراب سیاحان عالم گردیده متأسفانه اسامی معماران ومهندسپای\nآن چندان روشن نبوده هر کس شخصی را معمار آن می پندارد . چنانچه\nایرانیها ایرانی وترکها ترکی و برخی هم معمار آنرا ایطالوی می تراشند .\nبر علاوه درین شبها بحثهای غریبی درین زمینه بتوسط را دیو شنیده میشود\nچنانکه مارا به تحقیق این امر مائل ساخت و چون فاضل محقق علامه سید\nسلیمان ندوی مرتب مجله فریدۀ معارف ومؤلف تالیفات معروف باقلم توانای\nخود يك سلسه مقالات درین موضوع در مجله معارف انتشار داده و در حقیقت\nحق این مطلب را چنانکه باید ادا کرده نامهای معماران روضۀ تاج ولعل\nقلعۀ دهلی را از منابع موثوقه مختلفه دستیاب و شرح حال هر يك را مد قفانه\nاین است که مقالات مذکوره را از اردو بفارسی ترجمه و در انظار قارئین\nگرام میگذاریم .\nعدۀ صاحب کمالان هند را که تا کنون در پردۀ خفا مانده و با هزار تلاش وجستجو سراغی از آنها\nنمیتوانگرفت خدایتعالی میداند . زیرا رواج تاریخ درین کشور کمتر بوده و اگر بعد از ورود مسلمانان\nشیو عی یافت آنهم به تاریخ شاهان هند منحصر ماند . البته شعرا در کتب تذکره چیزی نوشته اند\nلیکن طوری اجمال بخرج داده اند که شرح حال خودشان نیز بدرستی معلوم نمیگردد ٬ اینچنین از شرح\nحال روحانیون جز بعض تبر کات یا کرامات چیزی بنظر نمی آید . اگر ملا بدایونی و شاه عبدالحق\nدهلوی و آزاد بلگرامی نبودند ی بعض چیزهای معلوم نیز مجهول می ماند :\n\n٤٠٨","chars":1532,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/03016.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/3016","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/3016","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}