{"book":"adl0986","page":299,"text":"صفحه (٤١)\nسال اول ـ مجله كابل\nشماره ( ٥ )\n\nو در نتیجه تحمل مشکلات بالاخره در آنجا و متعاقباً در آریانه شیوع یافته است . بالعکس این مذهب در ممالک خارجهٔ میدیا و فارس بسرعت حیرت آوری مورد قبول گردیده ، ولی بچه طرزی و از طرف چه نوع مبلغینی ؟ معلوم نیست . احمد رفیق در تاریخ عمومی خود میگوید : ـ دین زرتشت از شرق فارس ( افغانستان ) پیدا شده ، و از آنجا در فارس و میدیا انتشار یافته ، معلوم نیست تکامل مذهب زرتشتی و رسوخ اعتقادات او از طرف کیها بوده است . »، اقوام میدیا در شمال فارس تا شیوع مذهب زرتشت ، در تحت فشار و مظالم سلطنت آشور دست و پا میزد ، در اوایل قرن هفتم مستقل ، ومتعاقباً بر مملکت فارس مسلط شدند . در نصف قرن ششم قبل المیلاد حکومت میدیا در دست هخامنیشان محکوم ، منقرض گردید ، بعد از آن دولت اولین فارس عظیم شد و کوروش کلان پادشاه معروف هخامنیشی بر سلطنت باختر خاتمه داد . کامبوزیا پسر کوروش خراسان و باختر را به برادر خود بردیا نام داد ( ۲۹ ـ ٥٢١ ق . م ) اردشیر اول ( ٤٦٦ ـ ٤٢٥) با طغیان برادر خود در باختر مصادف گردید . دارایوش ( ٥٢١ ـ ٤٨٥ ) پنجاب و سند را نیز الحاق کرده بود .\nباختر تا ظهور سکندر مقدونی ، در تحت سلطه سیاسی هخامنیشان فارس امرار عمر مینمود ، ولی بطوریکه مسیو بارتولد میگوید ازین نفوذ هخامنیشان ، مدنیت و زبان فارس در باختر رواجی پیدا نکرد ، جز اینکه سلطهٔ فارس عبارت از اخذ خراج و نفوذ نظامی بود و بس . ولایت باختر در عین آنکه در تحت ادارهٔ سیاسی هخامنیشان واقع بوده ، استقلال داخلی خویش را همیشه محافظه مینمود . حتی دارایوش سیوم هنگامیکه از اردوی اسکندر مغلوب و جانب مشرق فراری شد ، بقول صاحب تاریخ عمومی فارس ، بسوس Bessus فرمانروای باختر ،","chars":1471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00299.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/299","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/299","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}