{"book":"adl0986","page":2961,"text":"( صفحه ٦٣ )\nادبیات قدیم و ادبیات جدید\n( سال ششم )\n\nوبنا بران چون انسانها عموماً تابع تغیرات زمان ومکان وغیره تحولات مختلفه میباشند ، طبیعی است\nکه هر قدر از وقت شروع آن میگذشت ، مسلک ادبی مزبور کمتر بار و حیات و مقتضیات مردمان\nموافقت میکرد چنانچه در اواخر این دوره ممتد ( قرن ١٨ ) دیگر هیچ توافق ومجانستی مابین اسلوب\nادبی موصوف واقتضاآت زمان و محیط وجامعۀ اروپائی دیده نمیشد ، همان بود که در اوائل قرن ١٩\nیک جنبش نوینی در ادبیات اروپا رخ داده و جنبش مزبور که در حقیقت عبارت از عکس العمل اختلاف\nذوق و روحیات مردمان بامسلک ادبی موجودۀ آن عصر و زادۀ پیشرفت علوم و ترقی سویۀ مدنی\nجامعۀ اروپائی بود از فرانسه نشئت کرده ، بزودی در تمام اروپا عام شد و فقط در اواخر قرن نزدهم\nوشروع قرن بیستم در ممالک مشرقی سرایت کرده در عالم عمومیت یافت ،\nاین نهضت جدید را رومانتیزم و اسلوب ادبی سابقه را کلاسیزم گفته اند ، چنانچه از بقرار\nمعنی اصطلاحی مسلک کلاسیزم را « پابندی برسوم و قواعد اساتذۀ ادبای قدیم یا طرفداری\nاسلوب قدما » ومفهوم اصطلاحی مسلک رومانتیزم را « رهائی از رسوم وقواعد قدما وهوا خواهی\nاز احساسات فردی و مقتضیات عصر » میتوان دانست .\nمسلک ادبای کلاسیک معلوم است ، زیرا طوریکه در بالا اشاره کرده شد در زمان رونسانس\nیا احیای مجدد ادبیات و صنایع ظریفه ، ادبا وصنعتگرانی که پیداشدند سبك و اسلوب فضلا وعلمای\nیونانی ، رومی و لاتینی قدیم را سر مشق خود قرار دادند و آن را در ظرف مدتی باوج کمال رسانیدند\nو با وجودیکه تخیلات از خود شان نبوده بیگانه بود ، بازهم درین سبک و اسلوب لطافت هائی هم\nاز خود افزوده و یادگارها و شاهکارهای بزرگی از خود باز گذاشتند که تا امروز مورد تحسین\nمردمان میباشد -\nلیکن روز بروز آنعصر و تخیلات آن دورترشده رفته ذوق محیط تبدیل می یافت و اهمیت فرد\nدر مقابل جامعه ظاهر میشد وقیود سابقه طرف پسند مردمان نبوده بنا بران نسلهای نو نسبت به نسلهای\nپیشتر کمتر از اسلوب و سبك مزبور حظ میگرفتند و اگرچه اکثر سلاطین آن عصر ها ذوق خوبی برای ادبیات\nو صنایع ظریفه داشتند اما باز هم کم کم از سبب مقتضیات جدیده و اینکه سبك قديم بيچيده ازيك سلسله\nقیود بنمايده شده بود ، ادبيات كلاسيك رونق خود را باخته میرفت، مخصوصاً دوره های انحطاط\nادبی که وقتاً فوقتاً طاری میگشت صدمات شدیدی به ادبیات مزبور وارد میساخت . چنانچه درقرن\nهز دهم ادبیات بیش از هر عصری کمتر پیشرفت حاصل کرده ، آنچه صدمه آخریرا بر پیکر ادبیات\nکلا سيك زد ، همانا انقلابات اجتماعی بود که در اواخر قرن ١٨ و شروع قرن ١٩ در اكثر ممالك\nاروپائی بوقوع پیوست و بنیان حیات اجتماعی آن سرزمین بلکه بعدها بتدریج از تمام دنیا را تغییر داد .\nهمان بود که درشروع قرن ١٩ يك دسته از ادبا که پس از ختم انقلابات مزبور ، پا بعرصۀ ادبیات\nگذاشتند ، چون فکر تازه داشته و محیط اطراف خود را بکلی نو و همه قیود سابقه را از پیشگاه خویش\n٢٦٣","chars":2465,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02961.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2961","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2961","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}