{"book":"adl0986","page":2952,"text":"( صفحة ٥٦ ) کابل ( شماره چهارم و پنجم )\n\nخوشبختانه یکی از کتب مولفه ایشان که بنام « جواهر خمسه یا عناصر اربعه » مسما\nگردیده بدستم افتاده و اینک کتاب مذکور را برای انجمن ادبی اهدا میکنم .\n\nجناب سردار عباس خان در ١٣٤٣ قمری هجری داعی اجل را لبیک گفته و ازین جهان رخت بر بستند .\nاشعار ایشان خیلی سلیس و خوش آیند است ، از تخیلات و تشبیهات ، استعارات و کنایات\nبسیار مبهم شاعرانه که خواننده را از مقصد دور و در عوالم دیگری مصروف سازد تماماً برکران\nاست و هر کس می تواند استفاده نماید :\n\nسردار عباس خان در آغاز کلام بحمد الهی پرداخته و بر همان وزن حمدیه بوستان کتاب\nخود را شروع میکند :\n\nبحمد حکیم جهان آفرین بهر آفرینش هزار آفرین\nنه او والد است و نه اورا ولد نه او را شریکی نه کفو أ احد\nخداوند بی مثل و بی کیف و چون به ادراک او عقلها شد زبون\nتوانا و بینا و دانای راز همه خلق محتاج و او بی نیاز\nنگارنده گنبد نیلگون بر آرنده شیر خالص ز خون\nبر حمت نظر جانب خاک کرد که او را سزاوار ادراک کرد\nچه احسان و لطف است با آب و گل که بخشیدش از مرحمت جان و دل\nبخاک آنقدر قدر و عزت نمود که از بهر او آفرید هر چه بود\nازین مرده خاک سیاه کثیف برآورد اجسام پاک لطیف\nبسی نازنینان شمشاد قد بسی مه جبینان خورشید خد\nز اکرام بسیار و از فضل و جود خداوند از خاک پیدا نمود\nبه حکمت ز گل گل بدر آورد بقدرت پسر بی پدر آورد (١)\nکند قطره را ماه زهره جبین فسبحانه احسن الخالقين\nهمی پرورد در رحمها جنین کند مشک در ناف آهوی چین\nچه گلهای رنگین ز خاک آفرید چه انگور شیرین ز تاک آفرید\nپدید آرد از کرم پیله حریر حكيم على كل شىء قدير\nنه او را ز ایجاد زحمت رسد نه در حفظ او رنج و زحمت کشد\nبر آورده از سنگ خارا شرر در آورده اندر دل نی شکر\nبدر آورد غنچه و گل ز خار کند چوبکی خشک را پر ز بار\nچمن را مزین کند از بهار دمن را دهد زینت از لاله زار\n\n(١) غرض از مولود حضرت مسیح است\n\n٢٥٦","chars":1627,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02952.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2952","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2952","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}