{"book":"adl0986","page":295,"text":"صفحه (٣٧) سال اول ـ مجلۀ کابل شماره (٥)\nژوکوسبکی میگوید که شهر اسکندریۀ مرگیانا در محل مرو رود یا مرو چاق حالیه واقع بود که اسکندر مکدونی آنرا بنا کرده است.\nاما شهر مرو قدیم که از مشاهیر بلاد متمدن آسیا بود، امروز نشانی در صفحۀ وجود نداشته و خرابه های آنرا در حدود کافر قلعه مکشوف نموده اند مرو را مغولها در ١٢٢٢ میلادی تخریب نمودند، شاهرخ شهر جدیدی در ١٤٠٩ بنا کرد. بعلاوه شهر دیگری که موسوم به سلطان قلعه بود، در قرن سیزدهم عمارت مقبرۀ سلطان سنجر در سلطان قلعه از مرتفعترین عمارات مسلمین عالم محسوب میشد. تاریخ شهر مرو قبل الاسلام بسیار روشن نیست، جز اینکه واحهٔ مرو محاط بدیواری بوده که محیط دائرۀ آن دوازده فرسخ بود. موقعیت اقتصادی مرو از جهتیکه در سر راه آسیای غربی با آسیای شرقی واقع شده بی نهایت مهم بود، و تا وقتیکه تجارت فارس با ماورالنهر از راه هرات آغاز ننموده بود، این اهمیت باقی بود. ولی اهمیت مرو همیشه بسبب قرب جوار ریگستانها و تاخت تاز ایلات بدوی کوچ نشین در معرض خطر بوده، حتی در قرن سوم قبل الميلاد انيتوخ سوتر، در این سرزمین شهر انطاکیه را بنا کرد، و بدور واحهٔ مرو دیواری بطول چهل میل جغرافیائی کشید، تا از تاخت تاز عشایر مامون ماند (بار تولد)\nوالحاصل ولایت باکتریان مملکت زرخیز فلاحتی بوده، و در قسمتهای گوزگان دارای مراتع سرسبز و خرمی است. شترهای دو کوهانهٔ بلخ و اسبهای او حتی در هزار سال قبل الميلاد در عالم آسیا شهرتی بسزا داشته، و بقول بار تولد در ستون مخروطی که بسال ٨٤٢ ق.م در زمان سالمانا سار دويم پادشاه آثور نصب گردیده، تصاویر این شترهای بلخ موجود، و او را جزء","chars":1391,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00295.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/295","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/295","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}