{"book":"adl0986","page":2927,"text":"( صفحه ۳۵ ) تاثیر تمدن اسلام ( سال ششم )\n\nمسلمین در معالجات اصول حفظ الصحه را مقدم داشته از طبیعت بیشتر استفاده میکردند و مسئله امساك و پرهیز که از تعلیمات اخیر علم طب ماست روی همین اصل قرار گرفته است و این مطلب نهایت موافق قیاس است که بقدریکه اطبای امروز تلفات میدهند اطبای اسلام در قرن ده میلادی آنقدر تلفات نمیدادند .\nعرب در طب ترقی زیادی نموده بودند و آنها در طرز معالجات اکتشافات چندی نموده اند که بعد از چندین قرن که متروك بود دوباره امروز آنرا معمول میداریم .\nترقی فن جراحی نیز از عرب شروع شده و مدارس طبی اروپا تا ازمنه اخیره بر روی تصانیف آنها دایر بوده اند .\n\nاسلام و تاریخ\n\nمورخین اسلام چندین تاریخ عمومی نوشته اند از جمله تاریخ مشهوری است که ابو الفرج که در سال ۱۲۸۲ میلادی وفات یافته تالیف نموده است . دیگر تاریخ ابن خلدون است که مؤلفش در سال ۱۳۳۲ م تولد یافته است .\nابن خلدون تنها مورخی است که دارای قوۀ انتقاد بوده و مسایل و وقایع تاریخی را مطابق اصول عصر حاضر تحقیق نموده است ، او راجع به بربر تاریخی نوشته در مقدمۀ آن اصول علم تاریخ را بطور عمده بیان نموده است و این کتاب در زبان فرانسه ترجمه شده موجود است .\nاگر تاریخ علوم اروپا بدقت مطالعه کرده شود دیده میشود که پس از ترجمۀ تاریخ ابن خلدون اصول نگارش تاریخ در اروپا بکلی عوض شد چه مورخین اروپا که قبلاً وقایع تاریخی را همان افسانه ها ، داستان ، قصص و غیره دانسته بدون مداخلۀ ذوق انتقاد و تحقیق تاریخ مینوشتند و تاریخهای محررۀ آنها مانند تواریخ ممالک شرقی عاری از جنبه تحقیق بود ، بعد ازانکه مقدمۀ تاریخ ابن خلدون وارد اروپا شد دفعۀً اصول تاریخ نگاری را بآنها آموخت و ازان تاریخ به بعد تا این تاریخ هر قدر تاریخی که در اروپا نوشته میشود مبنی بر همان اساسی است که ابن خلدون یا بقول عربها پدر مورخین اساس آنرا گذاشته است .\nلاویس ورامبو مورخین فرانسه مینویسند : ابن خلدون بزرگترین مؤرخ اسلام است که در مقدمۀ تاریخ خود که راجع به تاریخ بربرنوشته اساس انتقاد را در علم تاریخ نویسی وضع و نظریۀ اشکال مختلفۀ را که در توزیع و تقسیم جمعیات بشریه در سطح زمین میباشد تاسیس نمود، ومیتوان گفت که نفوذ نظر این شخص در تاریخ عیناً مثل نفوذ نظر مونتسکیو فیلسوف قرن هجده فرانسه است .\n\nاسلام وجغرافیه :\n\nعلمای اسلام در جغرافی کتابهای مبسوطی نوشته اند که بعضی از آنها تا مدت طولانی جزء\n\n۴۳۰","chars":2039,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02927.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2927","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2927","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}