{"book":"adl0986","page":2913,"text":"بحث فلسفی سجيه\nنگارش جناب محمد قدیر خان تره کی\n\nمقدمه ، سجیه چیست ؟ سجیه از جنبهٔ علم النفس ، افکار فلاسفه و علما ،\nسجیه و عناصر آن : مزاج ، خوی ، عادت\nروح ملل و جماعات بشری که در حال تحول میباشند بسیار شبیه است به روحیات اطفالیکه تازه قدم به مرحلهٔ حیات گذاشته از طرف والدین و مربیون زیر تربیه اصولی گرفته میشود زیرا مللیکه تازه میخواهند در صحنهٔ حیات امروزی قدم بگذارند طبعاً دستخوش عوامل چندی از قبیل وراثت های ازمنهٔ قدیمه ، ناموس تطور ، تقلید اجانب و امثال آن میگردند بصورتیکه اولی او را محکوم مینماید تا هر طور هست بحیات قدما خاتمه ندهد اما دوم و سوم او را برای قبول زندگانی تازه و جدیدی دعوت میکند تا در نتیجه آن کشمکش و این کوشش شبه و ترددی را در نهاد ملت تولید مینماید درین جاست که باید به تجربهٔ چندین هزار ساله بشر رجوع کرد و از تحقیقات علمی و فلسفی آنها تا حدیکه اوامر دینی و شعائر ملی اجازه میدهد مطالبی استخراج و زمینه های مشروع تری را برای تعمق و غور بجامعه فراهم نمود .\nاکثری از علمای علم النفس و علم الاجتماع میگویند باید اول ملت را از جنبهٔ فضائل روحی تربیه کرد و بعد ازان در نوامیس دیگر حیاتی او دست زد ، بهر حال موضوعیکه امروز روی دست داریم و میخواهیم بمدد افکار فلاسفه ، علمای علم النفس ، علم الاجتماع در اطراف آن صحبت کنیم موضوع سجیه Caractere است که به عقیدهٔ تمام علمای منسوب به علوم نامبرده شده بالا اساسی ترین و مهم ترین و قابل اعتناترین عامل روحی بشریت میباشد .\n\nسجیه چیست ؟\nاز کلمهٔ سجیه معانی مختلفی میگیرند چه وقتی گفته میشود فلان آدم دارای سجیهٔ خوب است و مدعای متکلم ازان تعریف اخلاق شخص موصوف میباشد این گفته او ثبات و متانت در فکر\n\n۲۲۱","chars":1469,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02913.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2913","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2913","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}