{"book":"adl0986","page":2876,"text":"( صفحهٔ ۹۸ )\nکابل\n( شمارهٔ سوم )\n\nدر ١٤١٩ حضرت جامی در سن ه سالگی بمعۀ پدر خود بملاقات خواجه محمد پارسا ، در موقعیکه\nبعزم زیارت مکه از بخارا به شهر مادری جای موسوم به تربت شیخ جام رسیده بود، شتافت . شصت سال\nبعد می این ملاقات را اولین تجربهٔ مجذوبیت خود شناخت . خواجه محمد پارسا در جریان همین سال\nباز دید در مدینه رحلت کرد و جامی در شرح حیات این بزرگوار میگوید : «بعد از او خواجه ابونصر\nثمر زندگانی بی آلایش او است . » این شخص که پیر و خواجه محمد پارسا بشمار میرود و اخیراً\nیادگار بزرگی بنام او بر پاشد ، در زمرهٔ مورخین تیموری ، که آثار شان در السنهٔ اروپائی توجه یافته ،\nخیلی کم طرف توجه واقع گردیده در کتاب ( khwandamir ) میخوانیم که خواجه پارسا در یکی\nاز دارالعلوم های سواد هرات عهده نطاقی را بمقابل معاش مکفی بذمه گرفت . اشاره و توضیح مزید\nدر خصوص این شخص در تاریخ معین الدین محمد وجود دارد : در ١٤٥٤ م با بر نواسهٔ شاه رخ برای\nرد حملهٔ ابو سعید سلطان سمرقند ، جانب شمال رفت . معین الدین می نویسد « با اینکه ابوسعید چون\nاز عزم و روانگی با بر خبر یافت و از بلخ به پایتخت مراجعت کرد ، با بر بازهم در پیشرفت خود\nادامه داد و چون ببلخ رسید با صوفی ابونصر ملاقی شد . ابونصر بسیار کوشید تا او را\nاز عزمش منصرف سازد ولی نتیجه نداد . »\n\nاین تاریخ که عبارت از ١٤٥٤ و توام بشرح فوق است بزرگی و صفوت خواجه نصر پارسارا\nمبین میسازد . از اینرو تعمیر این روضه را بگمان اغلب میشود بثلث اخیر قرن پانزده منسوب کرد .\n\nطرز قابل یاد داشت این ساختمان قبهٔ قبرغه دار آنست که شاذ وغیر معمولی گفته میشود\nو مشابه به قبر تیمور در سمرقند و مقبرهٔ تیموری در هرات است ، که موخرالذکر تاریخ خود\nرا در سال ١٤٣٠ نشان میدهد . با اینهم خصوصیت کاشی کاری این روضه بدورهٔ تازه تری\nمطابقت دارد . نقشه هائیکه در این جا دیده میشود به نسبت یادگار ها و آثار قدیمتر تیموری\nشوخ تر، ورنگ آمیزی عمومی آن ساده تر واکثر منحصر به سیاه و آبی روشن و بیشتر\nسفید است که در بعضی جای ها برنگ سیاه آمیزش یافته تا حصص مختلف نقاشی را ثبوت و\nتمرکز بخشد . در اصل تزئین و نقش کاری این محل عبارت از آبی شفاف ونقرئی است\nوطور کلی از رنگ ارغوانی، که مناره ها و مقابر هرات را سایه دار وبا شکوه جلو میدهد\nو در نصف اول این قرن تعمیر یافته اند، عاری است .\n\nاین تعمیر بشکل هشت ضلعی است که هر ضلع آن شش و نیم قدم طول دارد . چهار ضلع\nمتبادل آن بهم وصل یافته و صورت کثیرالاضلاعی را نشان میدهد که از زوایای مرکزی\nهشت ضلعی بفاصلهٔ چهار قدم منشعب گشته . باینصورت اضلاع مربع که تمام سطح تعمیر را\nدر بر میگیرد تقریباً هر يك هفتاد قدم طویل است . ارتفاع این گنبد تا انتهای رواق مخروطهٔ\nآن در بین هشتاد و نود قدم تخمین میشود . قطر رواق تقریباً ۳۰ فت است .\n\n۲۹۸","chars":2380,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02876.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2876","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2876","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}