{"book":"adl0986","page":2846,"text":"( صفحه ۷۲ )\nکابل\n( شمارهٔ سوم )\n\nپرخارش از سوزدل اشك ريخت\nمن نجان دلم راز گفتار خويش\nجدا گشته ام تا زما وای خویش\nتو خود را گر از بهر من سوختی\n\nچو با شمع پروانه گفت اين سخن\nنه چون جز ز آتش شوق من\nاز ین غم همی سوزم اندر لگن\nدر آتش مرا سوخت «حب‌الوطن»\n\nعمل و عنوان پوچ، بهمان اندازه كه در حيات انسان، عمل و پشت كار، و حسن كردار\nاهمیت دارد، تنها آرايش عنوان، و خوض در كسوت آرائی پوچ و بیهوده است!\nادبا، چون آموزگاران دانشمند بشرند، برای اينكه انسانها به سوی معنی بگروند، و از\nخود آرائی چشم بپوشند، به اسلوبهای بديع و گوناگون، و اندرزهای شيرين، درين مرحله\nداخل شده اند سعدی راست:\nهنر بند بودن بگفتار نیست\nحافظ گويد:\nروندگان طریقت به نیم جو نخرند\n\nدوصد گفته چون نيم كردار نيست\n\nقبای اطلس آن كس كه از هنر عاری است\n\n« کلیم راست »\n\nنباشد نيك باطن درپئی آرايش وعنوان\n\nبنقاش احتیاجی نیست دیوار گلستانرا\n\n«مشرقی» ماتیز این مسئله اخلاقی را به اسلوب نیکو، و دلچسپی در ضمن يك حكايه خاطر\nنشان میکند؟\n\nیكی شخص آمد به پیش حسن\nمرا گشته پیدا خیالی به دل\nزشوق آنچنان گشته ام بیقرار\nاز آن خواهم ای خواجه نيك خو\nچو خرقه زدست تو شد در برم\nچو بشنید این ماجرای زوحسن\nکه ای مرد فرزانه با خرد\nكنون می نمایم سوالی زتو\nلباس زن ار مرد در بر كند\nزن ار خرقه مرد گیرد بدوش\nتو از امتحان خود بخود کن نظر\nز پوشیدن خرقه چون، جان من\n\nکه ای برگزیده امام زمن\nكه یا، زان خیالم فروشد بگل\nکه رفته عنان از کف اختیار\nکه خرقه بتون پوشم از دست تو\nبگردون رسد از تفاخر سرم\nبرون از لب افشاند در سخن\nهمی دانم آگاهی از نيك و بد\nاگر مرد راهی جوابم بگو\nبدان جامه آیا ز مردی رود\nشود مرد آیا زن ای تیز هوش\nکه مرد رهی یا زن؟ ای نامور\nنه زن میشود مرد نه مرد زن\n\n۳۷۲","chars":1506,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02846.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2846","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2846","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}