{"book":"adl0986","page":2840,"text":"صفحه ٦٦ )\nکابل\n( شمارۀ سوم )\n\nبحر جود آمد بجنبش ناگهان\nبی نشان زاد از هستی نشان\nصد هزاران جنس ضد همدگر\nگشت در صحرای امکان جلوه گر\nشد ز بیرنگی عیان هر يك برنگ\nگشت بیدا در میان شان صلح و جنگ\nدر جهان شد کفر و اسلام آشکار\nفرق پیدا شد میان نور ونار\nشد یکی آدم ، يك ابليس لعين\nامتیاز آمد میان آن و این\nآن یکی شد دوست آن یکشد عدو (۱)\nآن یکی شد زشت و آن دیگر نکو\nآنچه می بینی ز ماهی تا بماه\nهست با هم ضد سفید است و سیاه\nيك يك از شکر گرفته تا به سم\nهست در عالم چو بینی ضد هم\nزان سبب فرمود پیر معنوی\nاینچنین اندر کتاب مثنوی\n\n« چونکه بیرنگی اسیر رنگ شد\nموسی با فرعون اندر جنگ شد »\n\nاندرین عالم که کرد اعیان ظهور\nيك يك از ظلمت نظر کن تا بنور\nجبرئیل و انبیاء و امر و نهی\nخلق و احکام و کتاب الله وحی\nدوستی و کینه وصلح ومصاف\nمذهب و آئین وکیش و اختلاف\n....... الخ\nدشمنی و کینه وبغض وعناد\nهست در این عالم كون وفاد\n\n« چون به بیرنگی رسی کان داشتی\nموسی با فرعون دارد آشتی »\n\nاختلاف مذهب و كيش وملل (۲)\nهست اندر این جهان پر جدل\nطی چو گردد این جهان پر خلاف\nبعد از ان دیگر نماند اختلاف\nاین سخن پایان ندارد باز کرد\nتا بگویم همچو نی با سوز و درد\nشد چه در ملك وجود از همدگر\nباهزاران رنگ اعیان جلوه گر\nاز حقیقت کرده ره سوی مجاز\nهر يك آئین دوئی بنمود ساز\nهر کدام از اصل خود افتاد دور\nچون بملك غربت از بزم حضور\nزین سبب هر يك زذره تا بمهر\nبا زبان حال و قال ای نيك چهر\n\nچون نی از دوری حکایت میکند\nوز جدائی ها شکایت میکند !\n\n(۱) درینجا مشرقی بالتفصیل زیاد اضداد عالم را با اسلوب نیکوئی آورده ، که ما بغرض اختصار\nنه آوردیم . (۲) درینجا مشرقی همان مسئله دوستی با همه و آشتی عمومی که ما در گذشته از ان\nسخن را ندیم در نغمهٔ پر سوز وحدت ، استادانه سر کرده است !\n\n٦٦٢","chars":1529,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02840.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2840","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2840","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}