{"book":"adl0986","page":2837,"text":"( صفحه ٦٣ )\nادبستان قندهار\n( سال ششم )\n\nمشرقی نیز قائل است : دل پاک و صفا ناك ، آئينه ایست که تمام کائنات به یکصورت\nدران انعکاس میکند ، و این و آن را در ان محیط خلوص و صفا فرقی نیست ، وی راست :\nمشرب اهل صفا را کفر و دین یکسان بود عکس یکسان می نماید پشت و رو آئینه را\nوی چون می بیند که :\nآن شاهد بیرنگ در آفاق بصد رنگ کرده است منور ز رخش دیر و حرم را\nبنا بر ان نغمهٔ یکرنگی را در مزمار معنویت ، چنین می سراید :\nدر حقیقت کفر و دین آهنگ یکتار است و بس با همه يك رنگ باش و با همه یکدل برا !\nیا : در جاده محبت دیر و حرم نباشد کم از حرم درین ره بيت الصنم نباشد\nهم او راست :\nبغیر واحد مطلق درین بساط وجود نشان دیر و حریم و حرم نخواهد ماند\nز لوح مدرکه ات محو کن خط کثرت بروی صفحه دهر این رقم نخواهد ماند\nغبار راه فنا شو که در طریقت ما خیال وصل و تمنای غم نخواهد ماند\nز جور فرصت ایام « مشرقی » با دوست درین جهان ندامت بهم نخواهد ماند\nمشرقی و مولوی :\nشرح ابیات دیباچه مثنوی مولوی جلال الدین بلخی رح :\nاکنون که ما مزایای کلام « مشرقی » را از نقطه نظر تصوف تا يك اندازه\nشرح کرده توانستیم ، و نمونه های خوبی از سخنان این سخنور عارف وطن را با شرحی\nمختصر ، به خوانندگان محترم وا نمودیم ، در خاتمه مبحث تصوف میرویم ، تا يك اثر قیمتدار\nپر بهائی را که حضرت مشرقی ما ، مستقلاً بر موضوع تصوف نگاشته ، تحت نقد و کاوش\nبگیریم ، این اثر جاویدان عبارت از مثنوی است بر سبك مولانا جلال الدین بلخی ،\nکه ابیات نخستین مثنوی را تا به حکایهٔ عاشق شدن پادشاه بر كنيزك با لسان شیوائی\nشرح کرده است !\nيك نسخهٔ این مثنوی که من دارم ، در ( ۸۹ ) صفحه متوسط ، چندین سال بعد از وفات\nشاعر در قندهار نگاشته شده ، تعداد ابیات آن تا به یکهزار و چند می رسد .\n\n٢٦٣","chars":1517,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02837.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2837","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2837","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}