{"book":"adl0986","page":2832,"text":"( صفحه ٥٨ ) کابل ( شماره سوم )\n\nاز رباعیات ذیل کمال وشوق ودرجه تحقیق مشرقی درمسائل پیچیده « وحدت » به ثبوت میرسد :\n\nهر قطره که از بحر جدا گردیده بحری است که ازقطره دوتا گردیده\nنه موج وصبا يست ونه بحر است ونه آب خودبود خود آمد ، خدا گردیده\n* * *\n\nاین چشم که بیناست زنور دگر است گویائی این لب ز سرور دگر است\nتو خود عدمی ودم ز پندار مزن این موج که سرزد از تنور دگر است\n* * *\n\nرازدل خود زخود شنودم آنجا ( ۱ ) آئینه خود بخود نمودم آنجا\nجز خویش ز غیر خود ندارم اثری بودم همه خود هر انچه بودم آنجا\n* * *\n\nمن سر خوش باده خیال دگرم فارغ زمی دوساله وجام زرم\nهر جانگرم روی ترا می بینم اعیان همه آئینه شد در نظرم\n* * *\n\nای روی تو در نقاب تا چند نهان ؟ دلداره روی توهمه خلق جهان\nذرات جهان آئینه روی تواند ای روی تو ز آئینه هر ذره عیان\n* * *\n\nاین دفتر باطل که بوهم من و تو است شیرازه چو اوراق گل ازرشتهٔ پوست\nبر پا چو حبا بیم زيك موج نفس چون مازمیان رویم باقی « همه اوست »\n* * *\n\nبیرون ز قیاس و از گمان من و تو برون ز جهان جان جهان من و تو\nپیداست زهردُره نشانش بیقین باشد ز نشان او نشان من و تو\n\nدرین مثنوی نیز حضرت مشرقی بطریق حکایه مسئله وحدت را خیلی خوب روشن میکند :\n\nصاحب مكتب درس وتدريس عالم علم سماوی ادریس\nگفت با ماه که ای روشن مهر تا چه حد هست ترا مهر به مهر\nماه گفتش من ظلمت آئین دارم ازمهر جهان نورجبین\nنور هر چند کم و بیش مرا ست همه از اوست نه ازخویش مراست\nروشن از پر تو انوار ویم یعنی آئینه رخسار ویم\n\n(۱) در عین بیخودی ها تلقین خودی ، اساسی است که فیلسوف اسلام دوكتور اقبال درین\nعصر شالوده مکتب ادبی خودرا بران نهاده است ؛ (۲) تلازم شیرین شیرازه ، اوراق ، رشته\nگل ، بوفورین مصراع دیدنی است .\n\n٢٥٨","chars":1495,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02832.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2832","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2832","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}