{"book":"adl0986","page":2830,"text":"ادبستان قندهار\nنظری به ادبای نزديك : نگارش جناب عبدالحی خان حبیبی\nسردار مهر دل خان «مشرقی»\nعبرت و اندرز\nصحنهٔ دنیای خاکی ، بنظر غائر و دوربین عرفاء ، عبرتگاهی است بزرگ و بصیرت انگیز :\nکوچکترین مظاهر طبیعت و مناظر زمینی ، بنظر آنها مفصل ترین دفاتر معرفت شمرده می شود\nاینچنین عبرت اندوزیها ، و اندرز گرفتن ، از عواملی است ، که عارف را به بی اساس\nبودن دنیا نگران ساخته ، و وا دار بترك آن میسازد !\nچشمی داری و عالمی در نظر است دیگر چه معلم و کتابت با ید ؟\n« سعدی » با اسلوب استادانه و متین خویش ، یکی از وقائع عادی را به پیرایهٔ\nخیلی بدیع آراسته ، و چقدر پر از اندرز و عبرت است :\nزدم تیشه یکروز بر تل خاك بگوش آمدم ناله درد ناك\nکه زنهار اگر مردی آهسته تر : که چشم ، وبناگوش، وروی است، وسر\nکلام عمر خیام ، درین زمینه دستگاه عبرت و پند را تشکیل میدهد :\nهر سبزه که بر کنار جوئی رسته است گوئی ز لب فرشته خوئی رسته است\nهان تا سر سبزه پا بخواری ننهی ! کان سبزه ز خاك لاله روئی رسته است\n«عبدالقادر» ادیب شیوای زبان پشتو واست :\nقدم په ورو ورو په احتیاط ږده دا توری خاوری، شکلی خوله دی\nمناظر شگفت انگیز ومسرتناك بهار وخزان وغیره ، بنظر عوام جز اسباب مسرت طراوت طبع ،\nچیزی نیست ، اما عارف دانشمند ، آن را به نگاه عبرت ، و دیدهٔ حیرت مشاهده میکند .\nبهر جائی که نظرش میافتد ، جهان جهان معرفت را از ان کسب میکند ، و بکنه اسرار عمیقی\nکه از نظر عموم پوشیده است .\nسردار ادیب ما حضرت «مشرقی» نیز روزی که از فیض بهاران گلها جوش میزند ،\nمنظرهٔ طراو تناك لاله زار را بانگاهی عارفانه می بیند ، و درين يك بيت با الفاظی تاثرناك وعبرت\nانگیز این مضمون را می بندد :\n٢٥٦","chars":1439,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02830.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2830","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2830","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}