{"book":"adl0986","page":2817,"text":"غازکامل حربی\nصفات ، خواص ، استعمال آن\n\nالمقتطف مصر از مجلهٔ علمی سنتفيك امريكان\nترجمهٔ جناب غلام جیلانی خان جلالی\nدر جدول مواد زهر دار که علمای شیمی انرا میشناسند صد ها مرکبات سامه ثبت شده ولی\nاز انجمله مواد یکی بتوان آنرا در جنگ استعمال نمود پیش از انکه بانگشتان دست شمرده شود\nوجود ندارد ، عامهٔ مردم بر خلاف این عقیده بوده دفعتاً نمیتوانند این سخن را تصدیق کنند .\nزیرا نشریات جرائد غیر علمی و محفوظات وزارتخانه های مختلفه حرب و انواع غازات مضره که\nقوماندان های جنگ در ایامیکه حرب نزديك میشود بکار خانه ها فرمایش میدهند و بعد از ترکیب\nانرا در میدانهای مشق معاینه میکنند ، کثرت وجود آنطور مواد سامه را در اذهان عامه راسخ\nساخته است . اما حقایق تماماً بغلطی عقاید عوام حکم میکند ، گرچه ایجاد نفس مواد مذکور\nاشکال ندارد لکن اضافه کردن مادهٔ شیمی قوی را در مواد قابل استعمال حرب کار آسانی\nنبوده علاوه اجتماع تمام صفات و خواصیکه آنرا قابل استعمال حرب ساخته بتواند خیلی\nدشوار است ، ماده شیمی حربی نه تنها لازم است که زهر دار و سهل الانتشار در هوا و مهیج\nپرده های چشم ، اعصاب و ... باشد بلکه حتمی است که دارای خواص شیمی و طبیعی معینی بوده\nنیز از حیث ترکیب و نقل دادن و کمی مخارج بآسانی تهیه شده بتواند .\n\nباین حیث در یافت چنان مادهٔ شیمی که شامل تمام این مزایا باشد کار بزرگ و موفقیت\nبآن تقریباً متعذر است ازین رو تا کنون در عالم مادهٔ شیمی کامل حربی بوجود نه آمده\nو ممکن است ابداً هم موجود نشود .\n\nبعد از همان چهار سالیکه در حرب عمومی از ۱۹۱۵ – ۱۹۱۹ غازات حربی استعمال\nشد در انجام جنگ که دوباره معاملات علمی حرب بوضعیت نخستین خود یعنی زمان امن و سلم\nعودت کرد علمای شیمی ۳۰۰۰ ماده را به نهایت تعمق دریافت نموده استعمال و عدم استعمال\nآنرا در میدانهای جنگ مورد بحث و تجربه قرار داده اند اما طور یکه معلوم شد از انجمله\nتنها سی ماده قابل کار و ده یا پانزده ماده را میتوان بصورت وسیع تری استعمال نمود .\nکسانیکه درین بحث و تتبع شمولیت داشتند از بزرگترین علمای شیمی عالم بودند و ملل جهان\n\n٢٤٣","chars":1778,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02817.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2817","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2817","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}