{"book":"adl0986","page":2781,"text":"( صفحة 15 )\nسخندان فارس\n( سال ششم )\n\nاهر من ـ شاید فردوسی بندرت شیطان هم گفته باشد . لیکن درین طبقه شیطان ابلیس نیز استعمال یافت .\nسوگند ـ شاید فردوسی استعمال کرده بعد یمین و قسم نیز شایع گردید .\nپور ـ اکنون پسر و فرزند و جگر گوشه و نور دیده و غیره استعمال یافته .\nیل ، دستان ـ کند آور ، گرد ، گو در کلام فردوسی و امثال او بکثرت آمده و اکنون پهلوان دلاور شجاع و غیره میگویند .\nستام ـ در طبقهٔ دوم ساز و یراق نیز استعمال یافت .\nگیهان ، گیتی ـ بکثرت استعمال میشده و اکنون جهان و عالم و غیره نیز میگویند .\nراد ـ اکنون کریم ، سخی ، جوانمرد و غیره نیز میگویند .\nکیفر ـ درین طبقه پاداش و جزا و مکافات نیز استعمال شد .\nکنش ـ در طبقهٔ اول محاورهٔ عام بوده . اکنون عمل کار و کردار نیز استعمال یافت .\nمنش          بعدها خو و طبیعت و طینت نیز استعمال کردند .\nمانا ـ گوئیا      مانند ، مثل ، مشابه ، گویا نیز استعمال شد\nمشکو         حرم سرا حریم حرمت وغیره متداول شد .\nنیا           جد نیز استعمال کردند .\nباره ، هیون تکاور سمند ـ فردوسی و غیره این الفاظ را بجای اسپ استعمال میکردند لیکن اکنون دیگر الفاظ اصطلاحی شیوع یافته .\nدژ باره ـ       درین طبقه حصن ، حصار ، قلعه وغیره عمومیت گرفت .\nسپهبد          سرلشکر سپه سالار و غیره استعمال یافت .\nازیرا ، ازیراك ، زيراك بکثرت مستعمل بوده و درین طبقه ـ زیرا که ـ هم استعمال یافت .\nتخمه ، نژاد ، گوهر در کلام فردوسی بکثرت آمده و درین طبقه خانواده خاندان و اصل نیز استعمال شد .\nنژاده ـ درین طبقه نژاد ، عالی نژاد ، صاحب گوهر والا گوهر عالی حسب و الانسب و غیره متداول گردید .\nنبرده متروك و بجایش هم نبرد مبارز و غیره استعمال یافت .\nگزار دن و بر گزار دن در کلام فردوسی و غیره شیوع داشته و اکنون گفتن و بیان کردن و پیام ادا کردن نیز میگویند .\nچونان ، چنین ، ا و در ، ا پدر ، همی فردوسی بکثرت استعمال کرده و اکنون متروك است .\n215","chars":1657,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02781.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2781","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2781","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}