{"book":"adl0986","page":2671,"text":"( صفحه ١٢٥ ) سفر نامه چین ( سال ششم )\n\nحیرت بدان کبر ند . و این بت بزرگ خفته ، یکدست بزیر سر نهاده و يك بر روی ران ،\nو تمام آن بت بزرگ را مطلا کرده اند و انواع رنگها و لباسها پوشانیده و نام آن شکمانی\n(۱) قومی گفتند ، و فوج فوج از کافران میآیند و پیش آن بت سر بر زمین مینهند ، دیگر بیرون\nآن عمارت بتخانها گرد بر گرد همچون کاروان سرائی خانها در پهلوی یکدیگر چنانك هر خانه\nپسر خود بتخانه بود وا نواع پرد های زر بفت و کرسیهای مطلا و صند لیها و شمع دا نها و صراحيهای\nچینی و آرایش تمام درین فمجو ده بتخانه چنین معظم بود و يك خانه دگر ساخته بود ند که مسلمانان\nآنرا چرخ فلك ميخو اندند مثل کوشکی مثمن و از زیر تا بالا پانزده طبقه و در هر طبقه منظر ها\nساخته ، در هر منظری مقر نس ختائی بسته و غرفها و ایوانها ، ( و ) کرد منظر ها در افریتها\n(۲) و انواع صورت ساخته مثل تختی زده و پادشاهی نشسته واز چپ و راست خادمان و غلامان\nو دختران ایستاده و هر يك بخدمتی مشغول ، علی هذا این پانزده طبقه که درو منظرها ساخته اند\nاز خورد و بزرگ مقدار يك وجب(۳) و خرد تر و بزرگتر تا مقدار يك گز در يكديگر ( يك گز ؟ )\nودرز یر همه صورت دیوان ساخته اند که كوشك را بردوش گرفته اند و دور (٤) آن كوشك بيست گز بود و\nبلندی ( ٥ ) آن دوازده گز و این مجموع از چوب (٦) تراشیده اما چنان مطلا کرده اند\nکه کسی تصور کند که آن تمام از طلا ساخته اند ، و سردابه زیر آن ساخته و میل ( ٧ )\nآهنین از زیر تا با لا تعبیه کرده و سر آن میل در زیر بر سر کرسی آهن نهاده و يك سر\nدیگر بر سقف خانه که آن کوشك در آنجا است محکم کرده چنانکه در آن سردا به باشد ك\nحرکتی این كوشك بدين عظمت در چرخ می آید ، و مجموع درود گران و آهنگران و نقاشان\nعالم می باید که تفرج آن کنند و از انجا تعلیم صنعت گیر ند ، و ازین یا مهای گذشتند و شهر\nهائی که می رسیدند صوبها به (۸) ایلچیان و نوکران میدادند ، چندانك بخان بالق نزديكتر\nمی شدند تکلفات زیاده می شد ، و رختها و چار پایان ایلچیان ونو کران که بگذاشته درین قمجو\nسپردند که در وقت مراجعت باز تمام و کمال بایشان سپردند و آنچه از برای پیشکش پاد شاه\nآورده بودند از ایلچیان بستاندند (۹) و خود غم خواری آن می کردند ، همچنین هر وز پیامی\n\n(۱) اصل : سکابی ، تصحیح از روی مطلع ، این شکمانی محرف سکیامنی ست (۲) کتاره های\nچوبی یا آهنی (۳) بمعنی بالشت (٤) اصل : در تصحیح از روی مطلع وحبیب السیر. (٥) مطلع\n( نسخه کاتر میر ) : بلندی دوازده گز ، ( نسخه کرایست کالج ) : بلندی دوازده گز حبیب السیر\nارتفاعش دوازده گز ، یول ( در حاشیه اول کتاب خود ) می گوید عبارتی که به ابعاد این كوشك\nتعلق دارد ( یعنی دویست گز و دو ازده ده گز ) محرف ونا قابل فهم است (٦) اصل جواب تصحیح\nاز روی مطلع (٧) اصل : سیل ، (۸) اصل : که ( ۹ ) در مطلع السعدین افزوده است مگر شیری\nکه میرزا بایسنغر فرستاده بود و پهلو ان صلاح الدین شیربان خود بدرگاه پادشاه رسانید ،\n\n١٢٥","chars":2489,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02671.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2671","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2671","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}