{"book":"adl0986","page":2668,"text":"(صفحا ۱۲۲) کابل (شماره اول و دوم)\n\n(۱) که از در قلعه ) میاید آمد و بدر دیگر بیرون رفت ، چون بقلعه در آمد تمام مردم را بشمردند\nو نام بنوشتند وازان دیگر بیرون گذاشتند ، بعد از انکه از قراول بگذاشتند بشهر سکجو رسیدند و بام\n(۲) خانه بزرگ بر در آن شهر ( بود) چنانکه جله در آن یام خانه فرود آمدند و ایلچیان را\nنیز گفتند اینجا فرود آیند که رسم این ولایت همچنین است ، بعد ازین هر چه مایحتاج شما\nباشد جله از یامخانه بدهند و چهار پایبان ور خوت ایشان جله بدفتر بردند و از ایشان ستانده\nبمعتمدان سپردند و بعد از ان هر چه ما یحتاج ایلچیان بود از مرکوب ( و ) ماکول و مشروب و\nمفروش جله در یامخانه مرتب میداشتند هر شب آن مقدار که بودند هر یکی را کنی و يك دست\nجامه خواب ابریشمین با خدمتگاری که هر چه فرمایند بجای آورد ، و این سکجو (۳) شهری\nبود بغایت پاکیزه و قلعه محکم ، و وضع شهر مربع درست نهاده چنانچه بسطاره و پرکار (٤)\nسازند و میان بازار پنجاه گز شرع پهنا داشت ، مجموع آب زده و جاروب کشیده چنانچه مثل\nاگر روغن بریزد جمع توان آورد ، و در خانهای ایشان خوك اهلی بسیار بود ، و در دکان\nقصابان گوشت گوسفند و خوك پهلوی یکدیگر آویخته ، و انواع محترفه دکانها نهاده و در\nبازار ایشان چهارسوی بسیار و بر سر هر چهار سوی چهار طاق از چوب بعوره (٥) (؟) بسته\nدر غایت تکلف و کنگر های بر وی نهاده هم از چوب و مقرنس (٦) ختائی بسته و در باروی شهر\nدر هر بیست قدم برجی سر پوشیده ساخته و چهار دروازه بر چهار دیوار آن در برابر هم ساخته\nواز غایت راستی ازین در آورد آن يك مینمود چنانکه کسی تصور میکرد که نزديك است وحالی\nبدانجا خواهد رسید اما بسیار راه بود ، و بر پشت هر دروازه کوشکی دو طبقه ساخته بر طریق\nختائی که ایشان پوشش عمارت مجموع خر پشته (۷) می سازند ( و ) چنانکه در مازندران بسفال\nبی رنگ می پوشند ختائیان اکثر بکاشی چینی پوشیده اند و درین شهر بتخانه ( ۸ ) های بسیار\nبود هر يك مقدار ده جریب کم و زیاده ، مجموع زمین آن از خشت پخته تراشیده ( ۹ ) فرش\nانداخته ، و خشت پخته ایشان مثل سنگ جوهری دارد و محکم است و بتخانه های چنان\nمی دارند که قطعا از قاذورات دران نتوان یافت و پسران خوش شکل بر در بتخانه ایستاده\nمردم غریب را راه بری میکردند ، از شهرهای که بر حکم دیوان پادشاه بود اول آن شهر ست\nکه رسیدند وازانها تا خان بالق (۱۰) که تخت گاه پادشاه بود نو درنه یام بود مجموع معمور (۱۱) چنانکه\n\n(۱) بر قیاس عبارت مطلع ، (۲) قراول خانه (۳) اصل: شکجو ، ( ٤ ) اصل : پر سکار ،\n(٥) مطلع : مجوزه ( ودرنسخهٔ بحوره ) درص ۲۷ این لفظ را بخوره نوشته است ، (٦) مقرنس بنای\nبلند ومدور را گویند که با نردبان بران روند ..... و بمعنی رنگ برنگ هم آمده و در کنز اللغات\nعربی نوشته : عمارتی را گویند که نقاشی کرده باشند ( هفت قلزم ) ، کاتر میر آنرا مرادف\nوزنش داده شده قرار داده است و یول آنرا این طور ترجمه کرده : پوشیده شده از لاك\nCathay اما بگمانم محال نیست که مراد مصنف مینار های نوکد اویست که به سبك معماری کتبی\nساخته شده .\n\n۱۲۲","chars":2567,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02668.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2668","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2668","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}