{"book":"adl0986","page":2665,"text":"( صفحه ۱۱۹ )\nسفر نامۀ چین\n( سال ششم )\n\nدر دهم رجب جمعی ختائیان رسیدند و گفتند اسامی ایلچیان و عدد ایشان بنویسند ، در نوزدهم رجب بموضعی رسیدند که آنرا صوفی اتا می گفتند و یکی از سادات ترمذ که او را خانقاه زده تاج الدین نام بود آنجا لنگری ساخته و ساکن شده و ( او ) داماد امیر فخر الدین حاکم مسلمانان قامل بود و در حادی عشرین رجب بشهر قامل رسیدند و درین شهر امیر فخر الدین مسجدی بزرگ ساخته بود و در مقابل بتخانۀ ساخته بودند بغایت بزرگ و در وی بتی بزرگ ساخته ، از چپ و راست بتان دیگر خورد تر بسیار بودند و در پیش بتی بزرگ مقدار بچه ده ساله صورتی از مس ساخته در غایت صنعت و خوبی ، و بر دیوارهای خانه صورت گریهای استادانه کرده و رنگ آمیزیهای خوب و بر در بتخانه صورت دو دیو که بر یکدیگر حمله کرده باشند ، و منگلی تیمور بایری (۱) جوانی بغایت صاحب جمال حاکم قامل بود (۲) .\nدر خامس عشرین رجب از انجا کوچ کردند و بعد از ان (۳) راه اکثر چول بود هر يك روز دو روز بآب میرسیدند تا دوازدهم (٤) شعبان بموضعی رسیدند که از آنجا تاسکچو (٥) که اول شهر ختائیان و قراول (٦) ایشان بود ده (۷) روزه راه چول بود ، جمعی از ختائیان بموجب حکم پادشاه باستقبال ایلچیان آمده بودند و سر غزاری فره بود هم در ان روز [ در ] سر غزار [ ی ] صفۀ عالی ساخته و سایبانهای کرباس زده و شیر (۸) ها و صندلیها نهاده و انواع ماکولات از قاز و مرغ و گوشت پخته و فواکه و میوههای خشك و تر بر طبقهای چینی مرتب کرده و بر هر شیرۀ نخلی بسته ، القصه در ان بیابان طوی که در شهر ها بدان تکلف نتوان ساخت ترتیب کرده بودند و شیر ها و خوانها نهاده ، و بعد از طعام انواع مسکرات از عرق و سرمه (۹) در کار آوردند و مجموع را مست ساختند و بیرون طوی هر کس را بقدر مرتبه گوسفند و آرد وجو وما يحتاج سفره عرقی وسرمه بدادند و این ساختگی مجموع از سکچو آورده ، و آنجا نسخه کردند که با هر کسی چند نوکرند و داجیان حجت میگرفتند که می باید که نوکر زیادتی ننویسند که یاساق ختای زیکت ( اینست ؟ ) و هر کس در وغگوی شد او را وقعی ننهند و بسیار بازرگانان پیش ایلچیان\n( ۱ ) اصل : پایری ، مطلع ( نسخۀ کاتر میر ) : پایری ، حبیب السیر : پایری ،\n( ۲ ) در مطلع السعدین می نویسد : و از انجا به بیست و پنج کوچ راه چول و بادیه قطع کرده بهر دو روز آب می یافتند و دواز دهم ماه شعبان در اثناء بیابان بشیر و گاو قطاس دوچار شدند و آنجا گاو چنان بزرگ می شود که گویند توپلی سوادی را از پشت زین بسر شاخ ربوده و مدتی بر سر شاخ بود ( بجای شیر در بعضی نسخ شتر نوشته است یعنی شتر وحشی و گاو قطاس ( ۳ ) یعنی مفازۀ گوبی را عبور می کردند ، چول بمعنی بیابان و ریگ زاراست . ( ٤ ) ۲۲ ر اگست سنه ١٤٢٠ع ، (٥) Sucheu (٦) پاسگاه (۷) مطلع : دو ،(۸) خوانچه پایه دار ، (۹) نوعی از شراب متعارف ترکستان . ( بهار عجم )\n\n۱۱۹","chars":2398,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02665.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2665","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2665","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}