{"book":"adl0986","page":2588,"text":"( صفحه ٥٠ )\nکابل\n( شماره اول ودوم )\n\nخون انسان و جو\nترجمه جناب ملك الشعرا\n\nاستاد کیمس بارگروفت انگلیس از متخصصین فیزیالوجى میکوید : دماغ انسان برخون حاکمیتی دارد و او را بر تحمل از عوامل گرمى و سردی هر قدر شدید وسخت هم باشد توانا مى سازد لکن دیگر حیوانات سفلی چنین نبوده وحکم ناموس تطور بدان رفته که هرکدام در منطقه ملائم بطبع خودش نشو و نما یابند. ناموس انتخاب طبیعى هم مساعدت نموده معیشت هريك را مناسب باقضاى مسکن تهیه میدارد. مثلا خرس دربلاد سردسیر وفیل دربلاد گرمسیر گذاره دارند. اینچنین سائر حیوانات بمرور ایام بامسکن خویش خوگرفته ونسل آنها روز بروز بر تحمل ازعوامل مسکن بیشتر قوى میشوند چنانکه بدیگر جا گذاره نمیتوانند. مگر انسان طوری که گفتیم ازسببی که دماغش حاکم برخون اوست برسخت ترین عوامل گرمى وسردی یکرنگ و یکسان تحمل وطاقت دارد.\n\nنشو و نمای کوه ها\n\nتازه ترین نظریات عملی درنشوونماى کوه آلست که رجود کوه را ازتقلص قشر زمین میدانند. و تقلص از برودت تدریجى نواة کرۀ ارضی پیدا میشود. دکتر تیرا ازمتخصصین جیولوجى امريكا میگوید: کوه همالیا واقع درشمال هندبهمین گونه پیدا شده وعمر این کوه نسبت بدیگر کوها خوردتر است ولی بااینهم سال عمرش کمتر ازصد ملیون نیست.\n\nحرارت باطن زمین\n\nمتخصصین میتوانند حرارت باطن زمین راببطریقۀ بسیط حسابى وعلمى اندازه نمایند این حرارت بمقیاس فارنهایت ازهر(١٦) درجه یکدرجه زیاده میشود. عمیق ترین","chars":1225,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02588.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2588","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2588","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}