{"book":"adl0986","page":2577,"text":"( صحفه ۳۹ ) سخندان فارس ( سال ششم )\n\nفرستا دمش زر و گوهر بسی بر ما در ا و بدست کسی\nاینچنین الفاظ بسیاری درین طبقه شیوع داشت که بعضی از آنها در طبقه دوم متروك وبعضی بطور قلت استعمال میشده مثلا : -\nویژه ـ و ـ مر ـ اکنون عوض آن ویژه ـ خصوصا میگویند لیکن مر گاه گاه استعمال می‌شود اما ویژه بمعنی مرد پاك سرشت متروك است .\nهمی را قدما بکثرت در آغاز فعل آورده و ازان معنی استمرار میخواسته اند ایدون هم ایدون اکنون عوض آن ـ حالا ـ میگویند . فردوسی از زبان رستم وقتیکه بسراغ رخش خود در شهر سمنگان رفته میگوید : -\nدر ایدون که رخشم نیا مد پدید سران را بسی سر بخواهم برید\nایدر ـ او در متروك شده وعوض آنها اینجا و آنجا مینویسند .\nکردن بمعنی ساختن بکثرت استعمال می‌شده فردوسی در شرح حال هوشنگ میگوید : -\nبفر کیئی نرم کرد آهنا چو خود و زره کرد و چون جوشنا\nجهان را که بر بیهده کرده اند ترا نزیبی بازی آورده اند\nبودن و بود وغیره مشتقات آنرا بحذف و او استعمال کرده اند واحیاناً در نثر نیز بحذف و او امده\nيك امروز ا ما بیاید بدن وزان پس هین رأی رفتن زدن\nمرا بخت روشن بیدار است بوی خرم و دانما تند ر ست\nخلاصه الفاظ بسیاری در قد ما مستعمل بوده که بمرور زمانه متروك شده و لفظ دیگری جای آنرا گرفته و ما چندی از الفاظ متروك را با عوض هر يك از الفاظ مستعمله در ذیل می‌نگاریم و اکثر آنها در کلام فردوسی و اسدی آمده .\nالفاظ متروك الفاظ مستعمل درعوض آنها\nبوشاسپ ( در طبقه دوم متروك شده ) خواب رؤیا\n\n۳۹","chars":1273,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02577.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2577","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2577","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}