{"book":"adl0986","page":2569,"text":"( صفحه ۳۱ ) - سخندان فارس ( سال ششم )\n\nدر او خسرو نامور شهریار شهی کش نباشد بصد شهر یار\nسر آن شاه را نام گورنگ بود کزو تیغ فرهنگ بی زنگ بود\nیکی دخترش بود کز دلبری پری را برخ کردی از دل بری\nبکاخ اندرون بت بمجلس بهار درایوان نگار و بمیدان سوار\nمهش مشک‌سای و شکر میفروش دو ترکش کمانکش دو گل درع پوش\nشبستان گلستان پدیدار او دو زلف و دو رخ ...\nحکیم ناصر خسرو علوی : کلام او نمونه مهمی است از شاعری قرن چهارم (۱)\nوی در حکمت نظیر بوعلی سینا وابونصر فارابی است . بیست سال عزلت گزیده\nو مولفات خود را بر باد فنا داده دیوان او مشهور و به دوازده هزار شعر بالغ میشود .\nبرای اظهار شاعری یا مقابله با شعرای عصر شعر نگفته بلکه در اثر جوش طبع\nبر زبانش جریان یافته گرچه کلام او خالی از الفاظ علمی عربی نیست لیکن زبانش\nاز جوهر فطری خاک خراسان نمایندگی داشته علمش عارضی مینماید . و بدینجهت\nکلام او مانند فردوسی بصرافت اصلی فارسی باقی است . نمونه اشعار : -\nچون گشت جهانرا دگر احوال هیاتیش زیرا که بگسترد خزان راز نهانیش\nبر حسرت شاخ گل در باغ گوا شد بیچارگی و زردی و کوژی و کمانیش\nتا زاغ بباغ آمد بلبل ز فصاحت بر بست زبان از طرب ولحن واغانیش\nشرمنده شد از باد سحر گلبن عریان وز آب روان شرمش بربود روانیش\nکهسار که چون رزمة بزاز بداکنون گر بنگری از کلبه نداف ندانیش\nچون زرمت و رنگر آن لعل بدخشیش چون چادر گازر نگر آن برد یمانیش\nپس بادجهد مبردز که لاجرم اکنون چون پیر که یاد آید از عهد جوانیش\nخورشید بپوشد زغمش پیرهن خز این است همیشه سلب خوب خزانیش\nبر مفرش پیروزه بشب شاه حبش را از سوده یا کیزه بلور است اوانیش\nبنگر بستاره که بتازد سپس دیو چون زر که ازیده که بر قیر چکانیش\nمانند یکی جام بخین است سباهنك بزدوده بقطره سحری چرخ کیانیش\nگرنیست بخین چون ؟ که چوخورشید برآید هی چند که جویند نیابند نشانیش\nپروین بچه ماند به یکی دسته نرگس یا نسترن تازه که بر سبزه فشانیش\n\n(۱) حکیم در قبادیان بلخ در ٣٩٤ ھ تولد یافته در ٤٨١ در یمگان از مضافات بدخشان وفات کرده\nپس در ینصورت ویرا از شعرا و نویسندگان قرن پنج باید شمرد - مترجم .\n\n۳۱","chars":1793,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02569.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2569","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2569","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}