{"book":"adl0986","page":2567,"text":"( صفحه ٢٩ ) سخندان فارس ( سال ششم )\n\nدولت شاه در تذکره خود می نویسد که اشعار مناظره درانعهد رواج داشته .\nاستاد مناظره زمین و آسمان ، شب و روز ، نیزه و کمان و غیره را خوب برشته\nنظم کشیده و هر يك از سی تا چهل و پنجاه بیت میباشد . بعدها این طریقه مدتی\nمتروك ماند ، تا آنکه شیخ سعدی مناظره رایت و پرده را برشته نظم در کشید که\nدر گلستان مذکور است . اسدی طوسی در ٤٦٥ هـ یعنی ٤ سال پس از شاگرد\nخود وفات کرد ، اکنون پاره از اشعار او را می نگاریم تا سبك شعر و وزن\nبحور و بالاخره زبان آن عهد برهمگنان معلوم گردد : -\n\nمناظره نیزه و کمان\nهم سلاحی را دگر زخمی است اندر کارزار زخم سخت آن دان کز و گردد عدو را کار، زار\nليك آن کوهم بجای خویش و زخم آورد دور رمح قوس است آلت جنگ آوران کین گذار\nهر دو را روزی جدال افتاد باهم در سخن این بر آن آورد حجت ، آن بدین کرد افتخار\nرمح گفت از تو که قومی فضل من برتر از انکه تو چو پشت عاشقی من چون قد دلبر ، نگار\nقوس گفت ار چون قدیاری تو چبود کز مثال من چنان کابروی یارم گر توئی چون قد یار\nرمح گفتا بد عصای موسی مرسل چو من آنکه شد مار و برآورد از سر دشمن دمار\nقوس گفتا بدعصای موسی آری چون توليك آنعصاهم شبه من شد چون بر اعدا گشت مار\nرمح دیگر ره به تندی گفت تو کوته قدی مردم کوتاہ معجب باشد و نا بردبار\nقوس گفتا بسکه گفتی یافه اکنون يك بيك پاسخ از من بشنو و عقلت بانعظم بر کار\nهم بقوت ژند ، پیلم هم هیبت شرزه شیر هم به پیچش تند بادم هم بسوزش تفته نار\nبرجهان ژاله چونا وك تير من بارد غمام از هوا قوس قزح چون من پدید آرد بهار\nجز بصحرا بر نیائی تو بکار آنجا که جنگ هم بصحرا بر بکار آیم من و هم در حصار\nشاخ میوه در خزان چون من کروخم گاه بر ماه گردون از مهی چون من شود وقتی نزار\nصاحبت را در سفر توشه نانی داد تو از هوا من آورم مرغان و صید مرغزار\nرمح کاین بشنید عاجز گشت و عذر آورد گفت راست گفتی این نباختی (۱) مگر از شهریار\nتا مور میر اجل والا منوچهر اصل ملك تاج شاهان و شجاع دولت و فخر تبار\n\nشش بیت دیگر راجع بمدح نیز ازین قصیده است .\nاز گرشاسب نامه اوست و گویا تصویری در برابر تصویر شاگرد خود کشید :\n(۱) نیاموختی\n\n٢٩","chars":1832,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02567.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2567","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2567","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}