{"book":"adl0986","page":2561,"text":"( صفحه ۲۳ ) سخندان فارس ( سال ششم )\n\nدرین حال شنید سلطان غزنه بنظم شاهنامه میلی داشته و دقیقی بانجام آن\nفرصت نیافته ترک حیات گفت بنابران داستان زوال جمشید و ترقی ضحاک را\nبرشته نظم در آورد و از نظر احباب گذراند همه پسندیدند . پس ازان فردوسی\nجانب غزنین شتافت و در انجا با عنصری ملاقات کرد . عنصری از حضور سلطان\nبنظم شاهنامه مأمور بوده و به تعلل میگذراند . کلام فردوسی را مناسب حال\nیافته فرمود بیتی چند در مدح سلطان نظم کند . حکیم نظمی در بحر شاهنامه\nبمدح سلطان سرود که چند بیت آن این است :-\n\nز یزدان ابر شاه باد آفرین (۱) که نازد با وتخت و تاج و نگین\nجهاندار محمود شاه بزرگ با شخور آردهمی میش و گرگ\nجهان آفرین تاجها ن آفرید چو او مرزبانی (۲) نیامد پدید\nزکشمیر تا پیش دریای چین براو شهر یاران کنند آفرین\nچو کودک لب از شیر مادر بشست بگهواره محمود گوید نخست\nببزم اندر او آسمان و فاست برزم اندر او شیر چنگ آزماست\nبتن جبر ئیل و بجان ژنده پیل بکف ابر بهمن بدل رود نیل\n\nطراوت نظم و نجیبی الفاظ و استحکام جمله بندی و شکوه معنی وفخامت کلام\nرا با استعاره و تشبیه ساده و بسیط و اضافتهای خوش آیند یکجا نموده چنانکه\nگوئی سخنان ساده ایست که از زبانش برآمده . الفاظ متروک و باستانی آن نیز\nبگوش ؛ گران نمی آید :-\n\nداستان رستم و اسفندیار را نیز در انوقت نظم کرده و در آغاز آن میگوید :-\n\nکنون خورد باید می خوشگوار که می (٤) بوی مشک آید از جویبار\nهوا پر خروش و زمین پرز جوش خنک آنکه دل شاد دار د ز نوش\nدرم دارد و نقل و نان و نبید سر گو سفندی تو ا ند برید\n\n(۱) آفرین ( یعنی دعا و ثنا ) محاوره قدیم بوده و اکنون متروک گردیده (۲) محاوره\nخوش آیند بوده و در متاخرین متروک شده (۳) موضوع را چگونه بافکار ساده بیان میکند .\n(٤) در میان می و مدخول آن (آید) بترکیب اضافی فاصله آورده.","chars":1551,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02561.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2561","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2561","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}