{"book":"adl0986","page":2554,"text":"( صفحه ١٦ )\nديل\nشماره اول و دوم )\nنظم را ازو آغاز میکنند لیکن کس نمی نویسد که دیوان او را دیده است یا خیر بنده\nدر بعضی از بلاد ایران سفر کرده و با دانشمندان آنجا صحبت نموده هر کرا دیدم\nبجز از چند قصیده معمولی چیزی از استاد سراغ نداد حال آنکه بعضی ازان قصائد را\nنیز سخن فهان از حکیم قطران میدانند بعضی ادعا دارند که پاره از قصائد رودکی\nدر دست آنهاست که در دست دیگری نیست. بی شبهه در طبع استاد قوه ارتجال\nنسبت بدیگر شعرا از متقدمین و معاصرین بیشتر بوده . گویند ۱۳ هزار شعر ازو\nیادگار بوده و کلیله دمنه را نظم کرده . اما میتوان گفت که اگر اشعار او همه\nاز همین قبیل است بجای ۱۳ هزار ۱۳ يك هم اندك است .\nدر وجه تخلص استاد به رودکی بعضی گویند وطن او موضع رودك بوده از علاقه\nبخارا و بعضی گویند رود و بربط و قانون خوب می نواخت و بدین جهت رودکی\nتخلص یافت . رودکی کور مادرزاد بوده لکن در آوازه خوانی و موسیقی مهارتی\nبسزا داشت . گوئی قوه بصارتش از راه چشم برگردید و باطبع او همنوا شده برعده\nنظمش برافزود . شعر استاد هم اوای موسیقی و موسیقی او همنوای شعر گردید\nو به وسیله این در کارش بجائی رسید که اسماعیل سامانی او را برتبه ندیمی خویش\nرساند : رودکی در ٣٠٤ ترك حيات گفت . (١)\nنوبتی امیر اسماعیل از بخارا به هرات آمد و بعلق در انجا مدتی قیام ورزید. رجال\nدربار از طول سفر ملول آمده و استاد را که در خلوت و انجمن مصاحب پادشاه بود\nوادار نمودند تا بتدبیری امیر را مائل برفتن بخارا سازد . شبا هنگام (۲) پادشاه\nبه تقریبی از بخارا و آب و هوای آن ذکری بمیان آورد . رود کی موقع یافته بر بط را\nساز کرد و سرود : -\n(۱) تاریخ ادبیات ایران وفات او را (۳۲۹) می نویسد\n(۲) تذکره دولتشاه بجای شب - روزی - نوشته","chars":1479,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02554.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2554","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2554","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}