{"book":"adl0986","page":2548,"text":"( صفحه ۱۲ ) کابل ( شماره اول و دوم )\n\nوقتیکه دامنه فتوحات اسلام وسعت یافت قصور مجلل وبا شوکت دمشق و بغداد\nمرکز خلافت گردید از اطباء نسطوری استفاده نمودند ، چه خلفای عباسیه بجستجوی\nمآخذ حکمت قدیم برخاسته از مهارت و وسعت علم اطباء نسطوری محظوظ گردیدند\nو به تصانیف بقراط ، جالینوس ، وارسطو آشنا شدند .\nاعراب را در ایام بادیه نشینی سلطنتهای قدیم مذهبی رومی ها و فتوحات آنها\nمرعوب ساخته نتوانست . و وقتیکه اسلام ترقی یافت و بعروج رسید و با سلطنت\nبيزانطاینی و دیگر ها معامله و تماس پیدا کرد مسلمانها از اسم عظیم الشان روما\nکه قرن ها عظمت و شوکت آن بر قرار بود مرعوب نگردیده و از مذهبیکه رومیها\nپیرو آن بودند نیز خرفنك نشدند بلکه آنرا بنظر حقارت دیده از بدست آوردن\nمادیاتیکه بیجا در تصرف روما بود هم فارغ نبودند .\nشوکت و عظمت وتمول محير العقول خلفای عباسی در اندک فرصت مانند سحر\nبوجود آمد قصص آن ( الف ليله ) را پر و مملو نمود ، با وجود حیات پر عظمت و با\nمسرت بواسطه عقل طبیعی اعتدال ومتانت را از دست ندادند و در هنگام طرب\nوسرور باین نکته ملتفت میشدند که مسرات حیات آنی و عارضی است و مسرات\nدایمی و پایدار شان عظمت وشان علمی و مادی بغداد و قرطبه بود و بآن فخر\nو مباهات نیز میکردند ، زیرا ترقیات علوم وفنون اسلامی آنزمان محض برای نمایش\nنبود ، بلکه شاهان اسلام برای حصول علم در قلوب خویش آرزو های خلل\nناپذیری داشتند ، شوق علوم در فرقه حکمرانان مقتدر اسلام باندازه بود که\nنظیر آنرا نمیتوان نشان داد ، و بهمین واسطه بدرجه خیلی وسیع علوم ترقی نمود\nکه مثال آنرا قبل از سلطنت اسلامی و بعد از ان در هیچ يك سلطنت عالم نمیتوان\nسراغ یافت ، علم را دران وقت یکی از مهمترین مقصد حيات ميد انستند ، خلفاء\n\n۱۲","chars":1484,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02548.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2548","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2548","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}