{"book":"adl0986","page":2492,"text":"شماره ( دوازدهم ) سال دوم مجله کابل ( ٧٦ )\n\nزهر اندلسی ( ١ ) ) آنرا ازقبیل اوراق ونوشته جات مهمل وخالي از فائده حکم میکنند .\nو بلکه بعضی آنرا ( قانون ) از رهگذر ابهام در کشف امراض و کثرت انواع\nخواص اجسام بشري ، که در آن مذکور است عیب گیر یها نموده اند . و شاید که همگي\nدرجای خود صحت داشته باشد . چرا که طب شیخ ( در قانون ) باطب رازی ( در الحاوی )\nدر اساس واصول خود اختلاف نمایانی دارد ، زیرا شیخ در قانون بخلاف جمیع اسلاف خود،\nکه متابعت از جالینوس مینمایند ، بطریقهٔ ارسطو پیروی از طب بقراط کرده ، وعلاوه\nبر آن تعمق او در منطق نیز بمایهٔ اختلاف آن افزوده است ( ص يج ترجمه حال شیخ )\nو از جملهٔ شراح قانون ؛ یکی ابن نفیس ( ٢ ) علاءالدین علی ابن الحزم القرشی شافعی\n( متوفی ٦٨٧ هجری ) و دیگری یعقوب ابن ابی اسحق طبیب است ، که هر يك کلیات\nقانون را شرح نموده اند ، وبقرار یکه چلبی در کشف الظنون ، سیوطی ، در بغیة الوعاة ،\nشمس الدین سامی در قاموس الاعلام و فاضل هندی عبدالحی بحواله اسنوی در فوائد بهیه\nبیان میکند ( کشف الظنون ص ٢١٦ ج٢ - بغية الوعاة ص ٣٨٩ قاموس الاعلام ج ٥ ص\n٣٦٧٣ فوائد بهيه در حواشی ص ١٢٦ ) علامه قطب الدین محمود ابن مسعود ابن مصلح فارسی\nابو الثناء شیرازی ( متوفی ٤ رمضان ٧١٠ ه ) نیز در سنه ٦٧٤ شرحی به قانون نگاشته است .\nو پوشیده نماند که این شخص ابو عبدالله محمد ( یا محمود ابن محمد ) قطب الدین رازي معروف\nبقطب تحتانی شارح مطالع واشارات که ( که در وطن عزیزما بعلامهٔ قطبي مشهور است )\n\n( ١ ابو العلا ( زهى ابن ابى مروان عبد الملك ) معروف بابن زهر ( بضم زای معجمه متوفی ٥٢٥\nهجری ) از مشاهیر اطبا وادبای اندلس و منسوب بیکی از خاندانهای بزرگ اشبیلیة مشهور بعائله ابن زهر\nاست . در طب فرید عصر خود بوده ، در تشخیص امراض وتشفيه مرضا مهارتهاي فوق العاده از او بظهور\nپیوسته در علوم حکمیه ، طبیعیه واد بیات نیز ید طولی و لیاقتی بسزا داشت . هنگام دخول قانون\nشیخ بمغرب ، نسخهٔ از آن بمطالعهٔ این بزرگوار رسید ، و مقالهٔ در رد آن نیز نگاشته . در طب\nتألیفات مهم و بزرگی از قبیل ( الاد وية المفرده ) ، ( حل شكوك الرازى على كتب الجا لينوس ) و\n( مجربات ) داشته ، ابو بكر ( محمد ابن مروان ) معروف بابن زهر طبیب و شا عر مشهور اند لس\nنیز حفید اوست :\n\n( ٢ ) ابن نفیس : علاؤالدین علی ابن الحزم القرشى الشافعى متوفی ( ٦٨٧ ) هجری رئیس اطبای\nعصر خويش بوده ، بعضى تصانيف مفيده در علم طب دارد .\n\n١٢١٤","chars":2085,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02492.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2492","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2492","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}