{"book":"adl0986","page":2479,"text":"شماره (دوازدهم) سال دوم\nمشاهير افغانستان\n(٦٣)\n\nصادق رض مصاحبت کرده و از و استفاده مینمودولی اخیراً پایۀ معلومات و اهلیت خودش درین علم بحدی ارتقا یافت که اکثر مؤرخین، تماماً علوم علماء فقهی مابعد را مرهون فضیلت ابو حنیفه رض دانسته اند، چه او در تزئید اصول و تفریع فروع و تعمیم و رواج فقه اولین مصنف و مؤلف ومروج گفته میشد. خلفای آنعصر، ابو حنيفه رض را بمناسبات فضیلت و تقوی شايستۀ قضاوت دیده و چندين بار بقبول این مقام تكليفش كردند، اما خود او سخت ابا مینمود. بحدی که بسیار زجر و صدمه دید و بقبول این عهده تن در نداد حتی هلاکت خویش را بقبول رتبۀ قضاوت ترجیح میداد، وقتی علت انکار و تردید از و میپرسیدند، عذر های معقولی می آورد که عمده ترین آنها جنبۀ احتیاط ظاهر میگردید ازینکه مبادا هنگام رسمیت این شغل، ناملایماتی دیده نتواند خودش را از غیظ وخشم نگهدارد.\nبالآخره در مقابل اصرار منصور خلیفۀ عباسی، مجبور گردید در آن دوره بكاري مشغول گردیده و خلیفه را مسرور سازد چنانچه در تعمیرات شهر جدید بغداد که منصور علاوه بر ارباب فن تعمیر براي ادارۀ امور عمرانی عدۀ از افاضل و اهل امانت را نیز دعوت کرده بود، حجاج بن ارطا وابوحنیفه هم از زمرۀ آنها درا نجا حضور بهم رسانیده بودند وهم «مقیاس نی» در شمار آجر و این طرز تعداد خشت از یادگارهای امام است که سابقه نداشته.\nبا قبول اینگونه مشاغل که ابو حنیفه رض میخواست از شغل قضاوت کناره گیرد می نویسند: پس از آبادی این تعمیرات از طرف مهدی پسر منصور که در شهر جدید ریاست داشت باز او را برای قضاوت آن شهر انتخاب کردند، اما این مراتب بعضی میگویند در اثر تهدیدات زیاد مدت قلیلی متكفل عهدۀ قضاوت گردید غرض این فاضل متقی مانند سائر پیشوایان مذهبی با زحمات ومشقات زيادي دورۀ حیات را بآخر رسانید.\nاگر چه تاریخ وفات او در سال ۱۵۰ محقق است اما کیفیت فوتش نزد مؤرخین خالی از اختلافاتی نیست بعضی عقیده دارند که در ایام قضاوت ترك حیات گفته و برخی بر آنند که در محبس مرحوم شده عدۀ هم میگویند بواسطۀ اتهام اتحاد وی با ابراهيم بن عبد الله در مخالفت ابو جعفر منصور، مسمومش نمودند مدفن ابو حنیفه رض شهر جدید\n\n۱۲۰۱","chars":1826,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02479.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2479","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2479","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}