{"book":"adl0986","page":2423,"text":"شماره (دوازدهم) سال دوم رومان یا فن قصه (۷)\n\nقابل تقدیر و متابعت است، و انصافاً دارنده چنین روح قرار اصطلاح : پخته ترین یا رسیده ترین نمونه ها نیست که باید استاد گرفته شوند، و باز اینرا هم اقرار و یا تائید کنیم که حرکتهای کرمیکه در مشرق زمین چالان است هیچ خطر در پیشروی خود غیر از همین کلمه عمیق و از خود کش بیگانه پرور شدن، ندارد بلی این حقیقت است ولی مختصراً بگوئیم که عوامل پیدا شدن این خطر چیزهای دیگریست که ابداً رومان دخلی ندارد.\nپیشتر گفتیم رومان یا قصه یک قوم آئینه مزاج عقلی و خلقی کل و نیز فردی همان قوم است، و نویسنده که یک رومان میریزد قضیه از قضایای حیاتی قومی خود و یا بشریت را زیر تحلیل و علاج گرفته میباشد پس مطالعه این رومانها اگر بسیار کرد اثر يك سياحت را خواهد کرد، و البته شخصی که سیاحت میکند تاثیر سیاحت در تغییر مزاج قومی خودش بسته باندازه پخته گی همان مزاج او میباشد، اما آنکه روحش به مزاج قومی خودش سیر آب نباشد بی سیاحت و بی مطالعه رومان و بی هیچ مییازد و بیگانه میشود.\nپس\nبهر حال ما باید عوامل پخته کردن مزاج و منطقهای قومی را بدست داشته باشیم، و این راه یا طریقی غیر ازین ندارد که منطقها و مزاجهای عقلی و خلقی پدر ها را پیدا کرده و عمومیت و ترویج بدهیم، تا حلقه دیروز و امروز نسککد و این منطقها و خلقها در قصه و رومانهای آنهاست ولی اینجا يك گپ بسیار کلان دیگر داریم.\nباید ملتفت بود:\nکه مراد ما از بدست آوردن و جمع کردن منطقها و نمونه های مزاج عقلی و خلقی پدرها نه تنها پابندی و ترویج باشد بایستی دیروز بامروز باشد بلکه در عین زمان حلاجی هائیکه بنابر اقتضای تبدل زمان اجرا کردن شان لازم باشد بکنیم زیرا نه هر منطق و عقلیت دیروز امروز حکمفرما و برقرار مانده میتواند و کمترین اثری که تبدیل مقتضای زمان کرده بتواند همینست که قویترین منطق دیروزه را که پابندی و عمل آن اسباب سعادت شده میتوانست تبدیل زمان آنرا معکوس کرده متابعت آن را باعث شقاوت یا اقلا محرومیت بگرداند، مثلا اينك ماه و پروین.\n\n١١٤٥","chars":1719,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02423.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2423","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2423","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}