{"book":"adl0986","page":2404,"text":"شماره ( یازدهم ) سال دوم مجله کابل ( ٩٦ )\n\nتحریر شود کیهان میکنم در مملکت عزیز ما بتوجه قائد اعظم اعلیحضرت غازی این فن ترقی\nکرده روز بروز شائقین آن اضافه گردد : ـــ\nنظر به فن مهم الكتريك و اهمیت آن در مسلك رادیو لازم دانستم که اول به اول\nدر باب فن الكتريك عرض شود چیزیکه را دیو بدون آموختن اساس الكتريك\nغیر ممکن است :\nمعلومات مختصر فن الكتريك\nتولید الكتريك بتوسط مالش\nهر گاه يك میله شیشه را بپارچه پشمی مالش دهیم خاصیت جذب اشیای كوچك را\nپیدا میکند این انجذاب اشیا را اولین شخص که یکی از فلاسفه یونان طالس نام داشت در کهربا\nکشف نمود و کهربا را در لسان یونانی الکتران گویند : نظر بكشف طالس جرائد عقیده\nنه نموده بعدها همین کیفیت را در سنه ١٦٠٠ عیسوي عالم مشهور انکلیسی هابرت کشف نمود\nنظر به این کشف دوم در هر مملکت این تاثیر جاذبیت را تحت تدقیق گرفته باوجود\nاین مورد اعتبار قرار داده نشد ، عالم مشهور امریکائی فرانکلین مخترع قوانین زیادی\nالكتريك بوده چنین قانون را در میان آورد : ذات يك الكتريك متثاوی بالا در كل جسم\nتقسیم میگردد :\nذات طبیعی الكتريك تا هنوز معلوم نیست : والكتريك دو نوع بوده یکی مثبت و دیگری\nمنفی میبا شد کاشف این دو نوع الكتريك فرانکلین است و هر گاه در يك جسم يك نوع\nالكتريك پیدا شود حتما جنس دیگرش نیز پیدا میشود .\nقانون اول دیوفی\n\nدو الكتريك يك جنس از يك دیگر رفع و الكتريك دو جنس يك ديگر را جذب\nمی نماید یعنی منفی با منفي و يا مثبت با مثبت يكدیگر را رفع و مثبت با منفی یکدیگر را جذب\nمی نماید الكتريك داراي يك جريان بوده این جریان الكتريك را ولتا کشف نمود براي\nعملیات این مقصد خود اولین باتی ایجاد کنندۀ خود را در معرض نمایش قرار داد : ـــ\n\n١١٣٤","chars":1462,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02404.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2404","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2404","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}