{"book":"adl0986","page":2396,"text":"( ٩٠ ) مجلۀ کابل\nشمارۀ ( یازدهم ) سال دوم\n\nو از تجارب دکٹر موصوف است که میگوید ممکن است مورچه را تعلیم کرد و آموخته\nساخت چنانکه ظرف شکر را از غیر آن بواسطۀ محض رنگ تمیز کند و هم ممکن است\nپروانه بواسطه آموختگی ( در بین افشردۀ سیب و فشردۀ میوۀ دیگر فرق تواند\nبواسطۀ لمس قدم )\n\nحس شامه\n\nدکتر مازن در یکی از مجلات المان از یکی از اطبای بزرگ المان ذکر میکند که\nمشار الیه مرض را ببوئیدن تشخیص میکرد . هوای خانه را که مریض در ان افتاده میبود\nبو میکرد و بمجرد بو مرض را تشخیص می نمود . از عادت دخانیات حس شامه ضعیف میشود.\nسگ بقوۀ حس شامه شهرتی دارد ! مرض صاحب خود را ببو میداند بحد یکه مریضی\nنزديك بمردن را می شناسد چنانکه میگویند : بعضی از سگها صاحبش را دفعة\" بی سببی ترك\nداده میگریزد .\nشادی در قوۀ شامه نیز مانند سك است : زنی يك شادی داشت روزی از پیش او گریخت\nبعد از دو سه روز زن مذکور بمرض حصه گرفتار شد .\nحس شامه بعضی بدرجۀ خارقه میرسد چنانکه بمحض بوی کردن جامه ؛ صاحب\nجامه را که پیشتر ندیده باشد میشناسد .\n\nاشعۀ گاما\n\nمصدر این اشعه عنصر رادیوم است نفع بسیاری دارد و در تصویر آنطرف مواد\nکثیف کار اشعۀ اکس را میدهد بلکه بر اشعۀ اکس رجحان دارد زیرا از فولاد سخت\nبعمق ده بوصه و انچ , گذشته و آنطرفش را آشکار تصویر میکند . بواسطۀ این اشعه\nمیتوان از فولاد توپ علم آورد که خوب پاك و خالص گشته یانی زیرا اگر پاك\n\n١١٢٨","chars":1206,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02396.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2396","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2396","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}