{"book":"adl0986","page":2352,"text":"شماره ( یازدهم ) سال دوم\nمجله کابل\n(٤٨ )\n\n(٤) شاه غازی نصرة الدین رستم ابن علی ابن شهریار ابن قارن ٥٢٣ - ٥٥٨ که از اعاظم ملوک آل با وند است رشید مناسبات دوستانه باحضرتش داشته و مدح او می گفته ، صله و وظائف مستمری از خزانه اش می گرفته .\nمقام علمی و ادبی رشید : رشید در نظم و نثر زبان فارسی یکی از دبیران زبر دست و شاعر با اقتدار بوده و کتاب حدایق السحر او از بزرگترین و مهم ترین کتب ادب و نمونه نثر فصیح اوست . در زبان و ادبیات عرب نیز مقام بلندی داشته و تا امروز نزد ادبای عرب منشات بلیغ و خطب فصیح او از شهکارهای زبان عرب محسوب است یاقوت در معجم الادبا میگوید : « رشید در آن واحد يك بیت از بحري در عربی نظم میکرد و بیت دیگر را به بحر جداگانه بفارسی می ساخت و هر دو را باهم املا مینمود . » هیچ شاعری تا کنون نظیر او نگذشته که اغلب دیوان خود را از ابیات مصنوع و مرصع و ذو قافیتین با يك نیرو واقتدار تمامی املا نماید دولتشاه می نویسد : « قصیده ای گفته که تمام آن مرصع و بعض ابیات آن مرصع مع التجنيس است و دعوی کرده که پیش ازین هیچ آفریده قصیده ای نگفته است که تمامی آن مرصع بوده باشد خواه بعربی و خواه بفارسی » لهذا ابیات او در موارد علوم معانی و بدیع و بیان از مهمترین شواهد اهل ادب بشمار آمده است :\nشعرای معاصر : انوری ، معزی ، سنائی، ادیب صابر ، سوزنی ، مختاری ، خاقانی ، سید حسن غزنوی و غیره از شعرای معاصر رشید اند انوري باو معارض بوده خاقانی وصابر با او مشاعره می کردند . انوري ادیب صابر را بر رشید در شعر ترجیح و خاقانی برخلاف رشید را افصح می شمرده و در مدح او گفته :\nاگر بکوه رسیدی روایت سخنش\nزهی رشید جواب آمدی بجای صدا\nرشید برعلامة جار الله زمخشری که از فضلای مشهور است و با رشید مراوده داشته انتقاداتی وارد کرده و زمخشري همه آنرا پذیرفته است و يك رسيلة انتقاد آمیز او را نسبت به علامه زمخشری یاقوت در جلد (٧) معجم الادباء صفحه ( ٩١ و ٩٢ ) ضبط کرده است .\nتاریخ وفات : یاقوت حموی و جلال الدین سیوطی وفات او را در ٥٧٣ ضبط کرده اند\n\n١٠٨٦","chars":1742,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02352.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2352","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2352","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}